Yenidoğanlarda Yakın Kızılötesi Spektroskopi ile Doku Oksijenasyonunun Değerlendirilmesi ve Hemşirelik Bakımı: Literatür Derlemesi

Creative Commons License

ÖZGÖRÜ H., Yıldız S.

Bezmiâlem Science, cilt.14, sa.2, ss.204-212, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) term ve preterm yenidoğanlar birçok invaziv işleme maruz kalmaktadır. Bu işlemler sırasında özellikle pretermler sistemsel gelişimlerini tamamlamadıkları için solunumsal ve gastrointestinal sistem başta olmak üzere birçok sistemle ilgili komplikasyonlar ile karşı karşıyadır. Bu sorunların tanılama ve tedavi aşamasında kullanılan near-infrared spectroscopy (NIRS) (yakın kızılötesi spektroskopi) cihazı, çeşitli non-farmakolojik girişimlerin etkinliğini değerlendiren güncel bir uygulamadır. Aynı zamanda NIRS, doku oksijenasyonunu ölçmek için yakın kızılötesi bir ışık spektrumunun emilimini ve yansımasını kullanan ve dolaylı olarak bölgesel kan akışını temsil eden bir araştırma tekniğidir. Şu anda, beyin, böbrek ve abdominal dolaşım da dahil olmak üzere vücudun birden fazla bölgesinde bölgesel oksijenasyonu aynı anda ölçmek mümkündür. NIRS ile ölçülen bölgesel (serebral, abdominal) doku oksijen doygunluğu, yenidoğanlarda serebral hemodinamiklerin izlenmesinde, beslenme intoleransı, nekrotizan enterokolit gibi gastrointestinal komplikasyonların tanı ve tedavisinde kullanımı artan bir parametre haline gelmiştir. Literatüre bakıldığında NIRS ile ilgili yapılan çalışmaların preterm yenidoğanlarda serebral oksijenizasyon üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. YYBÜ’nde çalışan hemşirelerin NIRS cihazını kullanması, takibinde dikkat etmesi gereken noktaları bilmesi ve yorumlanmasını öğrenmesi komplikasyonların erken dönemde tanımlanması açısından oldukça önemlidir. Bu literatür derlemesindeki amaç; yenidoğanlarda serebral ve abdominal doku oksijenizasyonunun NIRS teknolojisi ile ölçülmesine yönelik bilgileri ve hemşirelik bakımını güncel literatür ışığında değerlendirmektir.
Term and preterm newborns are exposed to many invasive procedures in the neonatal intensive care unit (NICU). During these procedures, preterms face many complications, especially respiratory system and gastrointestinal tract complications, since they do not complete their systemic development. Near-infrared spectroscopy (NIRS) is used in the diagnosis and treatment of these problems. It is an up-to-date application that evaluates the effectiveness of various non-pharmacologic interventions. At the same time, NIRS is a research technique that uses the absorption and reflection of a near-infrared light spectrum to measure tissue oxygenation, indirectly representing regional blood flow. Currently, it is possible to simultaneously measure regional oxygenation in multiple areas of the body, including the brain, kidney, and abdominal circulation. Regional (cerebral, abdominal) tissue oxygen saturation measured using NIRS has become an increasingly used parameter in the monitoring of cerebral hemodynamics in newborns, in the diagnosis and treatment of gastrointestinal tract complications such as nutritional intolerance and necrotizing enterocolitis. When the literature is examined, it is seen that studies on NIRS focus on cerebral oxygenation in preterm newborns. It is very important for nurses working in the NICU to use NIRS devices, know the points to be considered in follow-up, and learn how to interpret them in order to identify complications at an early stage. The purpose of this literature review was to evaluate the information on the measurement of cerebral and abdominal tissue oxygenation in newborns using NIRS technology and nursing care in light of current literature.