THE USE OF ISPARTA KÖFKE STONE AS A LINING IN CERAMIC ART

Creative Commons License

Ünal S., Kahraman D.

4. INTERNATIONAL DICLE SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, Diyarbakır, Türkiye, 18 - 19 Nisan 2023, ss.955-967, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.955-967
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yöresel ismiyle kövke, köveke ya da ‘’köfke taşı’’ olarak bilinen kayaç, Isparta’ya özgü bir tüf olup jeolojik kökeni ile Gölcük volkanizmasına bağlıdır. Volkanik aktivasyon sonucu püsküren lavların ani soğuması ile meydana gelen köfke taşı, gözenekli ve hafif bir yapıya sahip olup, Isparta İli, Sav merkez köyünün 12 km Güneyinde oluşum göstermektedir. Minerolojik yapısı nedeniyle açık sarı tonlarında olan köfke taşı, fiziksel ve statik özelikleri nedeniyle yüzyıllar boyunca mimari yapılarda kullanılmıştır. Yapılan ve geliştirilen araştırmalarla günümüzde de çimento sanayinde, mimarlık vb. sektörlerinde işlevsel olarak kullanılmaktadır. Anadolu Coğrafyasında yaklaşık olarak 9000 yıllık geçmişi ile varlığını sürdüren seramik üretimi, insanlığın tarım kültürüyle birlikte doğa ile bütünleştiği ve bu alanda arayışa geçtiği önemli bir uğraştır. Göller Bölgesinin volkanik bir alan olması, Jeolojik açıdan zengin kaynaklar sunmaktadır. Çağlar boyu birçok medeniyete ev sahipliği yapan Göller bölgesindeki kültürel değerlerin yanı sıra bölgenin Jeolojik yapısından dolayı yaygın olarak volkanik kayaçları yaşamlarının merkezine aldıklarını görmekteyiz. Yöre genelinde, trakit, traki-andezit, andezit ve tüf ( köfke taşı ) rezervleri bulunmaktadır. Isparta İli, genelinin yerel hammaddeleri arasında bulunan bu volkanik doğal kayaçlar, renk ve doku ayrıcalıkları ile pişmiş toprak kültüründe renk kavramının oluşumunda önemli bir rol oynamaktadır. İçinde bulunduğumuz çağın sunduğu teknolojik imkânlar ışığında yapılan deney ve analizler sonucunda, volkanik kayaçların, seramik hammaddesi olan kil ile uyum sağlayabileceği görülmektedir. Yapılan araştırma ve deneyler sonucunda, yüksek derecelerdeki sıcaklıklara duyarlılık gösteren volkanik kayaçların, seramik astarları üzerindeki etkileri multidisipliner bir araştırma ile belirlenmiştir.