IN THE TRADITIONAL ARTS OF TWO STATES AND ONE NATION FROM PROBLEM TO SOLUTION
KARABAKH III. INTERNATIONAL CONGRESS OF MODERN STUDIES IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES "YEAR OF SHUSHA- 2022", Susa, Azerbaycan, 7 - 10 Haziran 2022, sa.1, ss.263-271, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Susa
- Basıldığı Ülke: Azerbaycan
- Sayfa Sayıları: ss.263-271
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İnsanın ilksel gereksinimlerinden kaynaklı düşünselliğinde, el becerisine dayalı olarak yarattığı alet
yapımından itibaren günümüze kadar uzanan el sanatları, gelişim sürecinde kuşkusuz sanatsal kaygılar
da taşıyarak salt işlevselliğinin yanı sıra duyumsallıkla birlikte estetik kavramını da üzerine almıştır.
Topluluklardan topluma ve ulusal topluma geçen insanın milli bilincini oluşturan en önemli unsur
sayılan “kültür” yüzyılların, belki de binyılların taşıyıcılığında oluşmaktadır. Kültürün en önemli
öğelerinden el sanatları ise özellikle 18.yüzyıldan itibaren sanat-zanaat ikileminde kavramsal bir kargaşa
yaratmış, ancak “Arts and Crafts” ve “Bauhaus Ekolü” gibi akımların da etkisiyle tüm tartışmalara
karşın yine aynı yüzyılda sanat kavramsallığına dâhil edilen “estetik” kavramıyla bu birliktelik yeniden
tesis edilmiştir.
Zanaatın sanatla olan geçişkenliğinin, kültürel kapsamda geleneksel el sanatlarına ve
sürdürülebilirliğine olumlu ya da olumsuz etkileri, günümüz kültür bilimcileri ve sanatçıları tarafından
tartışılamaya devam etmektedir. Bu tartışmalar da eşsiz kültürel zenginliğe sahip Türk Dünyası
geleneksel sanatlarını yakından ilgilendirmektedir.
Modernizmin sanata etkilerinin yanında küreselleşen dünyada Türk Milletinin kültür dünyasının sanat
öğelerinin de korunma gereksinimi küreselleşmeye koşut olarak daha da önem kazanmaktadır. Baskın
kültürlerin özellikle gelişmekte olan ülkelere olan kültürel basıncının etkilerine karşı korunmanın ilk
hamlesi binlerce yılın getirisi olan milli kültürel değerlere sahip çıkmaktır. Bu çerçevede, “Somut
Olmayan Kültürel Miras” kapsamında UNESCO tarafından kabul edilen sözleşmeler ve yürürlükte olan
uygulamalar, kültürel koruma içeriğinde son derece kıymetlidir. Türkistan’dan Orta Avrupa’ya kadar
yayılan geniş Türk kültür havzasının merkezi coğrafyasında yer alan Ön Asya ülkeleri, Azerbaycan ve
Türkiye (Anadolu) üzerine çalışma yapılmış, geleneksel el sanatlarına örnek olarak nispeten ihmal
edilen “çömlekçilik” üzerinden konu ele alınmıştır.