Sevdayi ve Fedayi'nin kaleminden Şehzade Korkut


Gökdemir A.

Uluslararası Katılımlı Şehzade Korkut Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 13 - 14 Aralık 2019, ss.1

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1

Özet

XVI. asır Osmanlı tarihinin mühim şahsiyetlerinden olan Şehzâde Korkut, II.
Bayezid’in oğlu olması ve kardeşi Yavuz Sultan Selim ile giriştiği taht mücadelesinden
kaynaklı siyasî kimliğinin yanı sıra ilmî, edebî ve sanatkâr kimliği ile de ön plana çıkmış
bir şahsiyettir. Fıkıh başta olmak üzere tasavvuf, ahlâk ve nasihat türünde telif ettiği
Arapça eserler ile ilmî muhitlerde adından söz ettirmiştir.
Daʽvetu’n-Nefsi’t-Tâliha İle’lAʽmâli’s-Sâliha, Kitâb bi-Halli İşkâli’l-Efkâr, Şerhu Elfâzi’l-Küfr vb. eserleri ile hem
muasırı hem de kendisinden sonra gelen ulema tarafından takdir edilmiştir. Dinî ilimlere
dair te’lifatının yanı sıra musikî ile de yakından alakadar olmuştur. Her türlü sazı çalabilen
Şehzâde Korkut’un, gıdâ-yı rûh/rûh-efzâ denilen bir saz icat ettiği ve bizzat saz eserleri
bestelediği bilinmektedir. Ayrıca Amasya’da yaşadığı dönemde Osmanlı hat ekolünün
kurucusu olan Şeyh Hamdullah’tan hat dersleri almıştır. Şehzâde Korkut, dinî ilimler, hat
ve musikinin yanında şiirle de ilgilenmiştir. Kaynaklarda belirtildiğine göre bir divanı
bulunmaktadır. Ancak günümüzde bu şiirlerden geriye Ali Emîrî’nin bir araya getirerek
oluşturduğu mecmua kalmıştır. Mısır’a gittiği esnada hac niyetiyle ihram bağlamasına
istinaden şiirlerinde Harîmî mahlasını kullanmıştır. Şiirlerinde duru ve akıcı bir anlatım
hâkim olup, zor ve karışık tamlamaları kullanmaktan kaçınmıştır. Divan sahibi bir şair olan
Şehzâde Korkut, sadece şiir yazmakla kalmamış, şairleri etrafında toplayarak himaye etmiş
ve böylece Manisa’da edebî bir muhitin teşekkülüne vesile olmuştur. Himaye ettiği şairler
arasında
Dâfiu’l-Gumûm ve Râfiu’l-Humûm adlı eserin müellifi ve Deli Birader lakabı ile
bilinen Gazâlî, Manisalı Serîrî, Sevdâyî ve Edirneli Fedâyî zikredilebilir.
Tebliğde öncelikle Şehzâde Korkut’un hayatı, eserleri ve edebî yönü üzerinde
durulacak, akabinde divan şairi Sevdâyî ve Edirneli Fedâyî hakkında genel bilgiler
verilecektir. Ardından Sevdâyî ve Edirneli Fedâyî’nin, hâmîleri olan Şehzâde Korkut
hakkında yazdıkları kaside ve gazeller ele alınacaktır. Nitekim her iki şairin divanları
incelenmiş olup, Sevdâyî’nin Şehzâde Korkud için 3 kaside ile 2 gazel, Edirneli Fedâyî’nin
ise 2 kaside kaleme aldığı tespit edilmiştir. Bu kaside ve gazellerde Şehzâde Korkut’un
adalet, cömertlik ve cesareti en fazla ön plana çıkarılan hususiyetlerdir. Bununla birlikte
ilmî derinliği, faziletlerinin çokluğu, manevî bakımdan üstün konumu, hikmet sahibi
olması ve nesebinin yüceliği de sıkça ele alınmıştır. Allah’ın yeryüzündeki gölgesi olarak
tavsif edilen Şehzâde Korkut’dan her daim şefaat talep edilmiş, kapısı ve meclisinin
üstünlüğü vurgulanmıştır. Şehzâde’nin fiziksel özelliklerinin üstünlüğü de kaside ve
gazellerde ekseriyetle vurgulanan diğer hususlardandır.