ISPARTA MERKEZİ İŞ ALANI ÖRNEĞİNDE GÖRSEL KİRLİLİĞİN İNCELENMESİ

Creative Commons License

Çetinkaya S.

Ege 10. Uluslararası Sosyal Bilimler kongresi, İzmir, Türkiye, 22 - 24 Aralık 2023, ss.273-275, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.273-275
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

İnsanların doğayla olan ilişkisi insanın yerleşik hayata geçmesiyle değişmekte ve doğal çevre insanların yararı amaçlanarak insanlar tarafından şekillendirilmekteydi. Bu şekillendirme anlayışına göre “doğal çevre” tükenmek bilmeyen bir rezervdi. Ortaya çıkan çevre sorunlarından sonra tükenmeyeceği düşünülen doğal ortamın bu hızla kullanımının insanlara fayda sağlamayan ve kendini yenileme süreciyle uyumlu olmayan sistemlerin bulunduğu yapay ortamların oluşturulduğu anlaşılmıştır. Bu ortamlardan en yaygın olanı ve yerleşme türlerinden biri olan kentlerdir. Kentlerin barındırdığı, çoğunlukla plansız ve düzensiz şekilde yapıldığında doğal çevreyle uyumlu olmayan sistemlerden bazıları; sanayileşme, enerji üretimi, nüfus artışı, hızlı kentleşme ve ortaya çıkışından taşınmasına ve depolanmasına kadar geçen süreçteki atık yönetimidir. Bu sistemlerin doğru yönetilememesi kent ortamlarında yaşanabilirliği etkileyen sağlıksız, planlama dışı kaçak yapılaşmanın oluşturduğu ve kentsel mimariyle uyumsuz mekânların oluşmasına sebep olmaktadır. Özellikle ticari faaliyetlerin yoğun bir biçimde gerçekleştiği ve konutlarla iç içe geçmiş Merkezi İş Alanları (MİA) bu uyumsuzluğun çeşitli formlarda gözlenebildiği yerlerdir. Görsel kirlilik bu uyumsuzluklardan çok belirgin olanıdır. Kentsel mekânların görsel kalitesini arttırmak bakımından ticaret faaliyetlerinin yoğun bir şekilde gerçekleştirildiği MİA’daki mekânların kentsel mimariyle uyumlu olması ya da kendi aralarında uyumu yakalaması önemlidir. Bu araştırmanın amacı; Isparta kenti merkezi iş alanında, görsel kirliliğe yol açan ögelerin belirlenmesi ve tespit edilen bulguların değerlendirilmesidir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Isparta kenti merkezi iş alanında saha çalışmaları gerçekleştirilmiş, gözlem sırasında çekilen fotoğraflarla araştırma bulguları desteklenmiştir. Tespit edilen bulgulardan birisi; iş yerlerine ait tabelaların boyutları, tabelalardaki yazı puntoları, renkleri veya ışıklandırmalarının ön plana çıkma gayretinden dolayı estetik görünümden uzaklaşmasıdır. Diğeri ise; kamusal alan olarak nitelendirdiğimiz kaldırım ve meydanların iş yeri sahipleri tarafından ticari malların sergilenmesi amacıyla kamusal alanları işgal etmeleridir. Bunun bir sonucu olarak merkezi iş alanlarını kullananlar için meydanların ve kaldırımların yetersiz kalmasına yol açmıştır. Diğer sonucu ise binaların dış cephelerini kaplayan birbiriyle uyumsuz ticari levhaların hâkim görüntü sergilemesidir.

People's relationship with nature was changing with the transition of man to a settled life, and the natural environment was shaped by people for the benefit of people. According to this shaping understanding, the “natural environment” was an inexhaustible reserve. It has been understood that the rapid use of the natural environment, which is thought not to be exhausted after the environmental problems that arise, creates artificial environments in which there are systems that do not benefit people and are not compatible with the self-renewal process. The most common of these environments and one of the settlement types are cities. Some of the systems hosted by cities that are incompatible with the natural environment, mostly when done in an unplanned and irregular way, are industrialization, energy production, population growth, rapid urbanization, and waste management in the process from its emergence to transportation and storage. Failure to manage these systems correctly leads to the formation of spaces that are incompatible with urban architecture and caused by unhealthy, unplanned illegal construction that affects livability in urban environments. Especially the Central Business Districts (CBD) where commercial activities take place intensively and intertwined with residential buildings are the places where this incompatibility can be observed in various forms. Visual pollution is the most obvious of these incompatibilities. In terms of improving the visual quality of urban spaces, it is important that the spaces in MIA, where commercial activities are carried out intensively, are compatible with urban architecture or achieve harmony among themselves. The aim of this research is; It is the determination of the elements that cause visual pollution in the central business area of the city of Isparta and the evaluation of the detected findings. Qualitative research method was preferred in this study. Field studies were carried out in the central business district of the city of Isparta, and the research findings were supported by photographs taken during observation. One of the detected findings is that the dimensions, font sizes, colors or lighting of the signs belonging to the workplaces move away from the aesthetic appearance due to the effort to stand out. The other is; what we characterize as a public space is that sidewalks and squares are occupied by business owners in public spaces for the purpose of displaying commercial goods. As a result of this, it has led to insufficient squares and sidewalks for those who use the central business areas. The other result is that the incompatible commercial plates covering the exterior facades of the buildings exhibit a dominant image.