Bilgisayar Bilimleri Alanındaki Türkçe Akademik Makalelerin Doğal Dil İşleme Teknikleri Kullanılarak Analizi

Kara C., Kucuksille E. U., Alagoz N. K.

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Online), cilt.8, sa.3, ss.1024-1041, 2025 (TRDizin)

Özet

Bilimsel makaleler başvurudan yayına kadar kapsam, biçim ve kalite açısından titiz ve uzun bir süreçten geçer. Bu inceleme sürecine rağmen, yayınlar anlam bütünlüğünü tehlikeye atan hatalar içerebilir. Ancak anlatım bütünlüğü olan bir yayını bile okumak ve anlamak zaman alırken, bütünlüğü dikkate alınmamış bir yayının detaylarını incelemek daha da zorlaşmaktadır. Bu çalışmada, bilgisayar bilimleri alanında SCI-EXPANDED, ESCI ve TR Dizin'de taranan çeşitli dergilerde yayımlanmış 492 tam metin Türkçe araştırma makalesi analiz edilmiştir. Makaleler, özet ve içerik bütünlüğü, özette ana kavramların bulunması, standart bölümlerin bulunması, içerikte yer alan başlık ve anahtar kelimelerin sıklığı ve kaynakçada yeni yayınların bulunma yüzdesi olmak üzere beş kritere göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, belirlenen kriterlere göre incelenen makalelerin tüm bölümlerinin bütünlüğünü ortaya koymaktır. Bulgular, makalelerin büyük çoğunluğunda özetlerin kapsam, problem, amaç, yöntem, bulgular ve sonuç gibi temel unsurları içermekte yetersiz olduğunu, başlık ve anahtar kelimelerin ise makale içeriğini yeterince temsil etmediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, referansların güncelliği açısından önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Bu çalışma, bilimsel makale yazımında daha etkili başlık, özet ve referans seçimine yönelik rehberlik sunmayı amaçlamaktadır.
Scientific articles undergo a rigorous and lengthy process from submission to publication in terms of scope, form, and quality. Despite this review process, publications may contain errors that compromise the integrity of their meaning. However, while it takes time to read and understand even a publication with narrative integrity, it becomes even more difficult to examine the details of a publication whose integrity has not been considered. In this study, 492 full-text Turkish research articles in the field of computer science published in various journals indexed in SCI-EXPANDED, ESCI and TR Index were analyzed. The articles are evaluated by five criteria, which are the integrity of abstract and content, the availability of main concepts in the abstract, the availability of standard sections, the frequency of titles and keywords contained in the content, and the percentage of recent publications in the references. The aim of the study is to reveal the integrity of all sections of the articles examined according to the defined criteria. The findings revealed that in the majority of the articles, abstracts were insufficient to include basic elements such as scope, problem, purpose, method, findings and conclusion, while titles and keywords did not adequately represent the content of the article. In addition, significant deficiencies were identified in terms of the currency of references. This study aims to provide guidance for more effective title, abstract and reference selection in scientific article writing.