Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC) Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz
Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, cilt.60, sa.3, ss.2437-2461, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 60 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.63556/tisej.2025.1580
- Dergi Adı: Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.2437-2461
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
Bu çalışma, Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC) üzerine yapılan akademik literatürün temel yapısını ortaya koymayı amaçlamakta ve bu alandaki en çok atıf alan 343 yayının sistematik ve bilimsel bir bibliyometrik analizini gerçekleştirmektedir. Araştırma kapsamında Central Bank Digital Currency ve CBDC anahtar kelimeleri kullanılarak 2018–2024 yılları arasında yayımlanan çalışmalar taranmış; Web of Science veri tabanı, bibliyografik verilerin kaynağı olarak kullanılmış ve analiz ile görselleştirme işlemleri VOSviewer yazılımı ile yürütülmüştür. Bulgular, özellikle 2021 sonrasında CBDC’lere yönelik akademik ilgide dikkat çekici bir artış olduğunu ve bu artışın Çin, ABD ve Avrupa ülkelerinde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Anahtar kelime eşzamanlılığı ve yoğunluk analizleri, CBDC’lerin yalnızca parasal bir yenilik değil; blokzincir, siber güvenlik, finansal kapsayıcılık, veri gizliliği ve düzenleyici çerçeveler gibi alanlarla kesişen çok disiplinli bir araştırma alanı olduğunu göstermektedir. Atıf, yazar ve ülke ağ analizleri ise entelektüel yapının giderek daha fazla bütünleştiğini, uluslararası iş birliklerinin arttığını ve küresel düzeyde araştırma derinliğinin arttığını ortaya koymaktadır. Çalışma, CBDC’lerin teknolojik, finansal ve jeopolitik boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiğine işaret ederken; literatürdeki tematik eğilimleri, kavramsal boşlukları ve temel meseleleri görünür kılmakta ve dijital para birimlerinin yükselişine yönelik stratejik bir bakış açısı sunarak yalnızca akademik literatüre değil,merkez bankalarına, politika yapıcılara, piyasa düzenleyicilerine ve ilgili tüm paydaşlara katkı sağlamayı hedeflemektedir.
This study aims to reveal the fundamental structure of the academic literature on Central Bank Digital Currencies(CBDCs) by conducting a bibliometric analysis of the 343 publications. Using the keywords Central Bank Digital Currency and CBDC, studies published between 2018 and 2024 were obtained from the Web of Science database. The analysis and visualization processes were carried out using the VOSviewer. The findings indicate a remarkable increase in academic interest in CBDCs, with a concentration of publications originating from China, the United States, and European countries. Keyword co-occurrence and density analyses demonstrate that CBDCs constitute a multidisciplinary research domain that intersects not only with monetary innovation but also with areas such as blockchain, cybersecurity, data-privacy, and regulatory frameworks. Citation, author, and country network analyses reveal an increasingly integrated intellectual structure, a rise in international collaborations, and a deepening of research at a global scale. The study emphasizes the need to address CBDCs from technological, financial, and geopolitical perspectives. By highlighting thematic trends, conceptual gaps, and fundamental issues in the literature, it aims to provide a strategic perspective on the rise of digital currencies. This study seeks not only to contribute to academic discussions but also to benefit central banks, policymakers, market regulators and all relevant stakeholders.