KUTSAL MEKANLARIN DÜŞÜNSEL ANALİZİ: DİNİ MİRAS VE TURİSTİK TÜKETİM İKİLEMİ

Acarer A.

IWACT’25 9th INTERNATIONAL WEST ASIA CONGRESS OF TOURISM RESEARCH, Bitlis, Türkiye, 15 - 17 Mayıs 2025, ss.209-210, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bitlis
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.209-210
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Kutsal mekanlar tarih boyunca inanan bireylerin ruhsal ve bedensel deneyimlerini derinleştirdikleri ve metafizik anlamlar aradıkları yerler olarak varlığını sürdürmüştür. Ancak çağdaş toplumda bu mekanlar artık sadece ibadet veya dini ritüel merkezleri değil; aynı zamanda turistik tüketimin bir parçası olarak kültürel miras niteliği kazanmıştır. Bu dönüşüm, dini turizm kavramının üretilmesinde temel motivasyondur. Dini turizm, çeşitli sosyal, kültürel ve ekonomik değişimler için güçlü bir katalizör görevi görerek, ziyaretçilerin deneyimlerinin düşünsel, psikolojik/ruhsal ve sosyal/toplumsal boyutlarını keşfetmelerine olanak tanır. Buna karşın dini turizm odaklı ziyaretlerdeki artış, kutsalın dünyevileşme riskini ortaya çıkarmaktadır. Bahsi geçen ikilem, kutsal olanla tümüyle dünyevi, ticari ve tüketilebilir olanın aynı fiilin ürünü olarak bir araya getirilmesi nedeniyle çelişkili ve eleştirilebilir bir mahiyet kazanmaktadır. Bu çalışmada, kutsal mekanların ontolojik ve fenomenolojik temelleri incelenerek, bu yerlerin hem bireysel hem de kolektif bilinçte sahip olduğu önem analiz edilmektedir. Kutsal mekanlar, dini miras ve turistik tüketim arasındaki etkileşim, turizm dinamikleri içerisinde ayrıştırılması gereken mantıksal/düşünsel değerleri, toplumsal ve ekonomik anlamda sağladıkları işlevsel faydaları nedeniyle birden fazla bağlamda değerlendirilmesi gereken bir çerçeveye sahiptir. Bu çalışma bahsi geçen bağlamları bazı kavram ve teoriler ekseninde ele almaktadır. Bunlar Mircea Eliade’nin “kutsal ve dünyevi” arasındaki ayrımı, Heidegger’in “yer” kavramı ve Lefebvre’in “mekân üretimi” teorileri olarak sınırlandırılmıştır. Buna ek olarak, hermeneutik bir yaklaşımla, kutsal mekanlara olan dini bağlılıkların turistik ilgi alanlarıyla birleşmesi ve bireylerin anlam yaratma süreçleri incelenmektedir. Sonuç olarak çalışma, kutsal mekanların yalnızca dini veya kültürel nesneler olarak değil, bireylerin varoluşsal arayışlarına yanıt veren çok katmanlı yapılar şeklinde değerlendirildiği bir tartışma zemini oluşturmayı hedeflemektedir. Böylece, kutsal mekanların bir turizm nesnesi olarak kültürel tüketimi desteklemesinin yanında, anlam yaratma ve kimlik inşası açısından da mantıksal bağlamda incelenmesi gereklidir.