Salgın, Erişim ve Eşitsizlik: Öğretmen Deneyimleriyle Göçmen Öğrencilerin Sosyal Bilgiler Dersinde Uzaktan Eğitim Süreci
Trakya Eğitim Dergisi, cilt.16, sa.3, ss.1130-1172, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 16 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.24315/tred.1723348
- Dergi Adı: Trakya Eğitim Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1130-1172
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmanın amacı, Covid-19 salgını döneminde yürütülen uzaktan eğitim sürecinde göçmen öğrencilerin eğitimine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin deneyimlerini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Katılımcılar, ölçüt ve maksimum çeşitlilik örnekleme stratejileriyle seçilen 12 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, mülakatlar yoluyla toplanmış ve tematik analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin uzaktan eğitime geçiş sürecinde çeşitli olumsuz duygular yaşadıklarını göstermektedir. Öğretmenlerin geçiş sürecinde kurum düzeyindeki uygulamaları yeterli, Millî Eğitim Bakanlığı düzeyindeki uygulamaları yetersiz olarak değerlendirdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin büyük kısmının dijital cihazlara erişimde sorun yaşamadığı, internete erişim konusunda ise çeşitli sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Göçmen öğrencilerin ise hem dijital araçlara hem de internete erişimde ciddi sıkıntılar yaşadığı bulunmuştur. Göçmen öğrencilerin derse katılım oranlarının düştüğü, uzaktan eğitime uyum sağlayamadıkları, akademik başarılarının gerilediği ve ders kapsamında kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve değerlere ulaşmakta yetersiz kaldıkları tespit edilmiştir. Uzaktan eğitimin dijital içeriklere erişim, materyal çeşitliliği ve öğrenci ürünlerinin takibi gibi avantajlar sağlamasına rağmen; göçmen öğrencilerde dikkat dağınıklığı, motivasyon kaybı, sosyal izolasyon, dil gelişiminde gerileme ve teknoloji bağımlılığı gibi dezavantajları ön plana çıkardığı bulunmuştur. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin göçmen öğrencilerin uzaktan eğitimine ilişkin öz yeterlik algılarının düşük olduğunu ve hem kurumsal hem de bakanlık düzeyinde sunulan desteklerin yetersiz bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, göçmen öğrencilerin uzaktan eğitim deneyimlerinde karşılaştıkları yapısal ve pedagojik sorunları gidermeye yönelik destek programlarının geliştirilmesi ve kapsayıcı eğitim politikalarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
The purpose of this study is to examine the experiences of social studies teachers regarding the education of migrant students during the distance education process implemented during the COVID-19 pandemic. The study employed the phenomenological design, one of the qualitative research methods. The participants consisted of 12 social studies teachers selected using criterion and maximum variation sampling strategies. Data were collected through interviews and analyzed using thematic analysis. The research findings indicate that teachers experienced various negative emotions during the transition to distance education. It was determined that teachers assessed institutional level practices as adequate during the transition process, while Ministry of National Education level practices were deemed insufficient. It was found that while most teachers did not experience problems accessing digital devices, they faced various issues regarding internet access. Migrant students, on the other hand, were found to face serious difficulties in accessing both digital tools and the internet. It was determined that migrant students’ course participation rates had declined, they were unable to adapt to distance education, their academic achievement had declined, and they fell short of acquiring the knowledge, skills, and values intended to be imparted through the curriculum. Although distance education offers advantages such as access to digital content, a variety of materials, and the ability to track student work, it was found to highlight disadvantages among migrant students, including distraction, loss of motivation, social isolation, regression in language development, and technology addiction. The research findings revealed that teachers have low self-efficacy regarding the distance education of migrant students and that the support provided at both the institutional and ministerial levels is insufficient. Accordingly, it is recommended that support programs be developed to address the structural and pedagogical challenges migrant students face in their distance education experiences, and that inclusive education policies be strengthened.