Hemşirelerin Etik Duyarlılıkları İle Yapay Zeka Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi


Ağralı H., Aydınlı A., Uğraş İ.

6th International Health Science and Life Congress (IHSLC 2023), Burdur, Türkiye, 2 - 05 Mart 2023, ss.385, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Burdur
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.385
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş: Yirmi birinci yüzyılda yapay zekanın gelişmesi hemşirelik uygulamalarını etkilemektedir. Hemşirelik bakımında kullanılan bu teknolojik robotlar düşük kaliteli robotlardan yapay zeka ile donatılmış robotlara kadar farklı çeşitlilik ve amaçla kullanılmaktadır. Hemşireler yapay zeka teknolojisini özellikle uygulama kısmında zorluklarla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durum hemşirelerin yapay zekaya yönelik kaygı düzeyleriyle ilişkilendirilebilir. Sağlık hizmetinin sunumunda bakımın öncelikli sorumlusu olan hemşireler rol ve sorumlulukları gereği çözüm bulmakta zorlandıkları etik ikilemler de yaşamaktadırlar. Ancak hemşirelerin, etik problemleri tanıması ve çözümleme aşamasında doğru kararları verebilmesi için, etik sorunları ayırt edebilme yeteneği olarak tanımlanan etik duyarlılıklarının gelişmiş olması gerekmektedir. Hemşirelerin etik duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi, yapay zeka kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve etik duyarlılıklarının yapay zeka kaygı düzeylerine etkisinin incelenmesi gerekmektedir. Amaç: Hemşirelerin etik duyarlılıkları ile yapay zeka kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı olarak planlanan çalışmanın örneklemini Aralık 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında bir şehir hastanesi ile bir Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çalışmakta olan 301 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, sosyodemografik özelliklerinin belirlenmesine yönelik Tanıtıcı Bilgi Formu, hemşirelerin etik duyarlılıkları ile yapay zeka kaygı düzeylerinin belirlenmesinde Etik Duyarlılık Ölçeği ve Yapay Zeka Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 301 hemşirenin yaş ortalaması 29,05±6,53’dür. Bu çalışmada etik duyarlılık ölçeği toplam puanı 21,85±8,210 olup orta düzeyde bulunmuştur. Yapay zeka kaygı ölçeği toplam puanı ise 47,73±12,41 olarak bulunmuştur. Veriler normal dağılımı karşıladığından dolayı ikili grupların karşılaştırılmasında t testi ve ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Anova testinden yararlanılmıştır. Tartışma ve Sonuç: Hemşirelerin yapay zeka kaygı ortalaması ile etik duyarlılıkları arasında anlamlı ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırma bulgularına göre hemşireler yapay zekanın sağlık alanında kullanımıyla ilgili orta düzeyde kaygı duymaktadır. Bu durum, yapay zeka uygulamaları hakkında yeterli bilgiye sahip olmamalarının yanında henüz böyle bir teknoloji ile karşılaşmamış olmalarından da kaynaklanabilir.