'Biz’ ve ‘ÖTEKİ’nin Çevrimiçi Kurulumu: Türkiye’de Suriyelilere Yönelik Twitter/X Söylemleri
Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, cilt.81, sa.2, ss.245-270, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 81 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.33630/ausbf.1812759
- Dergi Adı: Ankara Üniversitesi SBF Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Index Islamicus, MLA - Modern Language Association Database, Political Science Complete, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography, Political Science Abstract (IPSA), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.245-270
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de Suriyeli sığınmacılara ilişkin sosyal medya söylemini eleştirel söylem analiziyle incelemektedir. Twitter/X iletilerinde ‘biz–öteki’ karşıtlığı, ekonomik yük, güvenlik ve kültürel uyumsuzluk eksenlerinde yeniden kurulmakta; bu çerçeve tarihsel bellek, ulusal kimlik ve güncel kriz anlatılarıyla meşrulaştırılmaktadır. Bu çalışmada van Dijk’ın sosyo-bilişsel yaklaşımı (SBY) ile KhosraviNik’in sosyal medya eleştirel söylem çalışmaları (SM-ESÇ) çerçevesi birlikte kullanılarak mikro (leksik/retorik), mezo (grup temsilleri/etkileşim) ve makro (ideolojik-politik bağlam) düzeylerde örüntüler haritalandırılmaktadır. Bulgular, ‘Suriyeli’ figürünün çoğunlukla “yük/tehdit/uyumsuz” olarak kodlandığını; buna karşı dinî-insanî dayanışma, İslamofobi ve çifte standart eleştirisi etrafında bir karşı-söylem üretildiğini göstermektedir. Sonuç olarak dijital paylaşımlar, bireysel kanaatlerden çok kolektif bilişsel şemaların ve ideolojik düzeneklerin dolaşıma giren izdüşümleridir. Çalışma, dil-biliş-bağlam eklemlenişi üzerinden Suriyeli sığınmacılığın nasıl ‘sosyal sorun’ olarak kurulduğunu görünür kılmaktadır.
This study examines Twitter/X discourse on Syrian refugees in Turkey through critical discourse analysis, combining van Dijk’s socio-cognitive approach (SCA) and KhosraviNik’s social-media critical discourse studies (SM-CDS). I am mapping patterns across micro (lexical/rhetorical), meso (group representations/interaction), and macro (ideological–political) levels. The ‘us–other’ divide is reconstructed via tropes of economic burden, security threat, and cultural incompatibility, legitimised by invocations of historical memory, national identity, and crisis narratives. Findings show the ‘Syrian’ is routinely coded as burden/threat/misaligned, while a counter-discourse invokes religious–humanitarian solidarity, indicts Islamophobia, and exposes double standards. Digital posts, therefore, are less private opinions than projections of shared cognitive schemas and ideological frames. Overall, the analysis demonstrates how language, social cognition, and political context interlock to construct “Syrianness” as a social problem.