Anadolu Çay Kültüründe Seramiğin Yeri


ÜNAL S. , DEMİR D.

IV.International Conference The West of the East of the West, Prizen, Kosova, 25 - 27 Haziran 2019, ss.1-12

  • Basıldığı Şehir: Prizen
  • Basıldığı Ülke: Kosova
  • Sayfa Sayıları: ss.1-12

Özet

                              

Özet

 

Anadolu coğrafyasının birçok ulusa, birçok kültüre ev sahipliği yapmış köklü bir geçmişe sahip olması ve bereketli Anadolu topraklarında yerleşmiş ulusların yaşamlarını sürdürmeleri için gereksinimin duydukları yeme-içmede zengin bir kültür olarak karşımıza çıkmaktadır.

İnsanoğlunun yaşamını sürdürebilmek için kullandığı yiyecek ve içecekler arasında yerini alan çay bitkisi tam olarak M.Ö 2737 yılında Çinliler tarafından keşfedildiği bilinmekte olup, ilk çay kelimesi de M.Ö 350 yılında hazırlanan Çince sözlük Erh Ya’da görülmektedir.

Çay bitkisinin içime hazır hale getirilmesi için kullanılan kaplar, örneğin Çin ve Japonya’da kama adı verilen ince porselen. Avrupa’da önce metal sonrasında seramikten, Ruslarda iki parçada oluşan semaverler kullanılmıştır. Çay yapımında kullanılan kaplar gibi ülke kültürlerine göre çay içim şekilleri de farklılık gösterir. Örneğin Japonya’da Chawan denilen kase çanakla içilirken, İngiltere’de kulplu fincanla, Amerika’da büyük kulplu kupalarda ülkemizde ise ince belli cam bardaktan içilmektedir. Anadolu’ya çayın ipek yolunu takip ederek geldiği düşünülmekte olup, ilk çayı içen Türk’ün, Hoca Ahmet Yesevi olduğu bilinmektedir. Dünya’da ulusların toplumsal yaşamında oldukça önemli yer tutan çay kültürü yaşanan ülkelerin sosyo-kültüre yapısı içinde önemli yer bulmaktadır. Bu araştırma Anadolu halk kültüründe ve etnografyasında önemli yer tutan çay kültüründe seramiğin yer, estetik, işlevsel değerleri açısından incelenip ele alınmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Anadolu ,Çay Kültürü, Seramik, Çaydanlık, İnce Belli Bardak.

Summary

 

It is a rich culture in food and drink that the geography of Anatolia has a long-standing history that has hosted many nations and many cultures and that the nations settled in fertile Anatolian lands need to survive.It is known that the tea plant, which takes its place among the foods and beverages used by mankind to survive, was discovered exactly by the Chinese in 2737 BC and the first tea word is seen in the Chinese dictionary Erh Ya in 350 BC.

Containers for the preparation of the tea plant, such as fine porcelain in China and Japan called wedge. In Europe, metal was used first, then ceramics, and Russians used samovars in two parts. Tea pots used in tea making also vary according to country cultures. For example, while drinking in Japan with Chawan bowls, cups with handles in the UK, cups with big handles in the United States are consumed from certain glass cups in our country. It is thought that the tea came to Anatolia by following the silk route and the first Turkish tea was known as Hoca Ahmet Yesevi. Tea culture, which has an important place in the social life of nations in the world, has an important place in the socio-cultural structure of the countries. This research has been examined in terms of place, aesthetics and functional values ??of ceramic in tea culture which has an important place in Anatolian folk culture and ethnography.

 

Key Words: Anatolia, Tea Culture, Ceramics, Teapot, Fine Cup.