Güvenli Bakım mı Minnettarlığın Yükü mü: Türkiye’de Çalışan Anneler ve Çocuk Bakım Krizi
Fe Dergi, cilt.18, sa.1, ss.50-65, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 18 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.46655/federgi.1802085
- Dergi Adı: Fe Dergi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.50-65
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Neoliberal politikalar bakım ilişkilerini yapısal bir dönüşüme uğratmış, bu durum bakım krizini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de kurumsal çocuk bakım hizmetlerinin sınırlı ve refah devleti politikalarında aile temelli bakımın öncelenmesinin bir sonucu olarak derinleşen çocuk bakım krizine odaklanmaktadır. Bakımın ataerkil ideolojide kadınla ilişkilendirilmesi çocuk bakımını öncelikli olarak kadının sorumluluğu olarak tanımlamaktadır. Bu durum, çalışan annelerin, büyükannelerin dahil olduğu gayri resmi bakım destekleri ile kreş veya bakıcı gibi piyasa temelli resmi bakım hizmetleri arasında bir seçim yapma zorunluluğuyla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemiyle çalışan annelerin Kadınlar Kulübü forumundaki paylaşımları üzerinden çocuk bakımında büyükannelerin torun bakımı ve diğer bakım seçeneklerine ilişkin pratiklerini bir bakım stratejisi olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın sonucuna göre, büyükanneler güvenli bir bakım seçeneği olarak görülmekte, fakat bu güvenli seçenekte annelik pratikleri çatışmakta, neticede kadınların çeşitli çocuk bakım seçeneklerini bir araya getiren taktikleri öne çıkmaktadır. Bu taktikler çalışan annelerin çocuk bakımındaki güçlerine ve failliklerine işaret etmektedir.
Neoliberal policies have structurally transformed care relationships, leading to a care crisis. This study focuses on the deepening child care crisis in Turkey, which is a result of limited institutional child care services and the prioritization of family-based care in welfare state policies. Relating care to women in patriarchal ideology defines child care primarily as the responsibility of women. This forces working mothers to choose between informal care support from grandmothers and market-based formal care services such as kindergartens or babysitters. This study aims to analyze, through qualitative research methods, the practices of grandmothers in caring for their grandchildren and other care options as a care strategy, based on the posts of working mothers on the Women’s Club forum. According to the study’s findings, grandmothers are perceived as a safe childcare option, however, this safe option conflicts with motherhood practices, ultimately highlighting women’s tactics that combine various childcare options. These tactics point to working mothers’ power and agency in childcare.