The Four River Church (Dört Nehir Kilisesi)


Creative Commons License

Verim E.

in: Karabük-Eskipazar Paphlagonia Hadrianoupolis'i (2010-2014 Sezonları), Vedat Keleş,Ersin Çelikbaş,Alper Yılmaz, Editor, Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara, pp.45-88, 2021

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2021
  • Publisher: Bilgin Kültür Sanat Yayınları
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.45-88
  • Editors: Vedat Keleş,Ersin Çelikbaş,Alper Yılmaz, Editor

Abstract

In this study, the Early Byzantine Building of “Church B” from Hadrianoupolis, the ancient city in the town of Eskipazar (Karabuk province) is described with the purpose of addressing the historical process of the church with new data and evaluate its architectural and ornamental characteristics. Church B, has been the subject of some scientific puplications to present day. However, it hasn’t been adequately appreciated in terms of Byzantine art and architecture. Within the scope of this study, the plan design, architectural sculpture, building materials, wall masonsary, liturgical furniture and floor mosaic of the church will be evaluated, and its position and importance in Byzantine art and architecture will be discussed. The Church B was built in the city centre of Paphlagonian Hadrianoupolis, in the area called Dut dibi.  The church has been referred to as Hadrianoupolis Church B in puplications until present day, in this study, it was designated Hadrianoupolis The Four River Church due to the mosaic panel containing four sacred rivers. The church was built in a frequently used three-nave basilica plan with a semicircle shaped apsis, protruding to the east, and two rectangular narthexes in its west. To the west of the apsis is a rectangular bema that is bordered by a plane templon on three sidesway. The excavations revealed that the naos, bema and apse floors of the church were adorned with mosaics. In addition to the findings from excavations, it was concluded that church was built in the V.-VI. centuries based on its architectural and ornamental characteristics.

Hadrianoupolis Antik Kenti’ndeki “Kilise B” yapısının tanıtıldığı bu çalışmanın amacı, yeni verilerle kilisenin tarihsel sürecine değinerek mimari ve süsleme özelliklerini değerlendirmektedir. Kilise B, daha önce bazı bilimsel yayınlara konu olmuş, ancak Bizans sanatı ve mimarisindeki yeri yeterince değerlendirilmemiştir. Bu çalışmada kilisenin plan tasarımı, mimari plastik parçaları, yapı malzemeleri, duvar tekniği, litürjik eserleri ve mozaik zemini değerlendirilecek, Bizans sanatı ve mimarisi içindeki yeri ve önemi ortaya konmaya çalışılacaktır. Kilise B, Paphlagonia Hadrianoupolis’i kent merkezinde, Dut dibi Mevkii’nde yer almaktadır. Kilise bugüne kadar yayınlarda Hadrianoupolis Kilise B adıyla anılmış, bu çalışmada ise dört kutsal nehir konulu mozaik panodan yola çıkılarak Hadrianoupolis Dört Kutsal Nehir Kilisesi olarak adlandırılmıştır. Yapı, Erken Bizans Döneminde sıkça kullanılan üç nefli bazilikal planda inşa edilmiş olup doğusunda dışa taşkın yarım daire şekilli apsis, batısında da dikdörtgen biçimli iki nartheks yer almaktadır. Apsisin batısında dikdörtgen bir alanı kaplayan ve üç yönden templonla sonlanan bema bulunmaktadır. Kazı çalışmaları sonucunda, kilisenin naos, bema ve apsisinin mozaikle bezenmiş zemine sahip olduğu tespit edilmiştir. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgular, mimari ve süsleme özellikleri, kilisenin MS V.-VI. yüzyılda inşa edildiği göstermektedir.