Yoğun Bakım Hemşirelerinin Ölüm Korkusu (Tanatofobi) Düzeyleri ile Vicdan Gerilimi (Stresi) ve Merhamet Yorgunluğu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Creative Commons License

Çamlıca T., Özkan A., Kartal H.

SAĞLIK ve HEMŞİRELİK YÖNETİMİ DERGİSİ, cilt.11, sa.2, ss.333-343, 2024 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu araştırma, bir üniversite hastanesinde görev yapmakta olan yoğun bakım hemşirelerinin ölüm korkusu düzeyleri ile vicdan

gerilimi ve merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Yöntem: Araştırma 20.10.2022- 20.04.2023 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde görev yapmakta olan ve araştırmaya

katılmayı kabul eden 113 yoğun bakım hemşiresinin katılımıyla yapılmıştır. Veriler; alan yazın doğrultusunda araştırmacılar

tarafından hazırlanan 24 soruluk “Bilgi Formu, Tanatafobi (Ölüm Korkusu) Ölçeği, Vicdan Stresi Ölçeği ve Merhamet Yorgunluğu

Kısa Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk ve Kolmogorov Smirnov testi

ile değerlendirilmiştir. Verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmış, değişkenler arasındaki

ilişkinin incelenmesinde Pearson Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.

Bulgular: Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin; %95,6’sının çalıştığı birimde ölüm olgusu ile karşılaştığı ve %54,9’unun

bir ayda ortalama 3 ve üzeri ölüm olgusu gördüğü, %75,2’sinin terminal dönemdeki hastalara bakım verirken güçlük çekmediği,

%53,1’inin ölüm korkusuna yönelik hizmet içi eğitim almak istediği, %32’sinin ilk defa ölüm olgusu ile karşılaştıkları zaman, %74’ünün

ise şu an ölüm olgusu ile karşılaştıkları zaman bu durumu doğal karşıladığı görülmüştür. Ayrıca hemşirelerin; “Tanatafobi (Ölüm

Korkusu) Ölçeği, Vicdan Stresi Ölçeği ve Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği” toplam puan ortalamaları sırasıyla 30,17 (SS=9,37),

56,32 (SS=47,94) ve 58,59 (SS=23,61) olarak belirlenmiştir.

Sonuç: Bu araştırmada yoğun bakım hemşirelerinin; orta düzeyin üzerinde ölüm korkusu, orta düzeyde merhamet yorgunluğu

ve düşük düzeyde vicdan stresi deneyimine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca hemşirelerin; yaşadıkları ölüm korkusu düzeyleri

arttıkça merhamet yorgunluğu (p<0,001) ve vicdan gerilimi (p<0,05) duygularının arttığı belirlenmiştir.

Aim: This study was planned to investigate the relationship between tanataphobia levels, conscience stress and compassion

fatigue in intensive care nurses working in a university hospital.

Method: The study was conducted between 20.10.2022 and 20.04.2023 with the participation of 113 intensive care nurses working

in a university hospital who agreed to participate in the study. Data were collected using a 24-question information form prepared

by the researchers in the literature and the Tanataphobia (Fear of Death) Scale, the Stress of Conscience Questionnaire and the

Compassion Fatigue-Short Scale. The conformity of the data to the normal distribution was assessed using the Shapiro-Wilk and

Kolmogorov-Smirnov tests. The Mann Whitney U test and the Kruskal Wallis test were used to compare the data. The Pearson

correlation analysis was used to examine the relationship between variables. Significance was evaluated at p<0.001 and p<0.05

levels.

Results: It was found that 95.6% of the intensive care nurses who participated in the study encountered death cases in the unit

where they worked, 54.9% saw an average of 3 or more death cases in a month, 75.2% had no difficulty in caring for patients in the terminal period, 53.1% wanted to receive in-service training on fear of death, 32% of them considered it natural when they

encountered a case of death for the first time and 74% considered it natural when they encountered a case of death at the moment.

In addition, the mean total scores of the nurses were 30.17 (SD=9.37), 56.32 (SD=47.94), and 58.59 (SD=23.61) on the Tanataphobia

(Fear of death) Scale, the Stress of Conscience Questionnaire and the Compassion Fatigue-Short Scale, respectively.

Conclusion: In this study, it was seen that intensive care nurses experienced fear of death above the medium level, compassion fatigue at medium level and conscience stress at low level. In addition, it was determined that the nurses' feelings of compassion fatigue (p<0.001) and conscience stress (p<0.05) increased as the level of fear of death they experienced increased.