Sağlık Davranışlarının Ardındaki İtici Güçler: Sağlıklı Yaşam Motivasyonuna Yön Veren Faktörler Üzerine Kavramsal Bir İnceleme

Creative Commons License

özer e., Yılmaz N.

Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, cilt.17, sa.50, ss.704-720, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, sağlıklı yaşam motivasyonu kavramını açıklamak ve bu motivasyonu etkileyen bireysel ve çevresel faktörleri değerlendirmektir. Literatür taramasına dayalı kavramsal derleme türündeki bu çalışmada, ilgili literatür incelenerek sağlıklı yaşam motivasyonunun ardındaki itici güçler tespit edilmiştir. Bireysel faktörler kapsamında kişilik özellikleri, öz yeterlilik, sağlık inançları, beden algısı, algılanan faydalar ve geçmiş deneyimler ele alınırken; çevresel faktörler olarak sosyal destek, dini inanç ve fiziksel çevre incelenmiştir. Bulgular, sağlıklı yaşam motivasyonunun bireyin kişilik yapısı, yeterlilik algısı ve sağlıkla ilgili inançları gibi içsel unsurların yanı sıra sosyal çevre, dini değerler ve fiziksel ortam gibi dışsal unsurlardan da önemli ölçüde etkilendiğini göstermiştir. Bu çalışma, bireylerin sağlık davranışlarını anlama ve destekleme noktasında önemli bilgiler sunmakta, sağlık profesyonelleri ve politika yapıcıların daha etkili ve kişiye özgü sağlık programları geliştirmelerine katkı sağlamaktadır.
The aim of the study is to define the concept of healthy living motivation and to evaluate the individual and environmental factors influencing this motivation. In this conceptual review based on a literature survey, the driving forces behind healthy lifestyle motivation are identified through an examination of the relevant literature. Individual factors examined include personality traits, self-efficacy, health beliefs, body image, perceived benefits, and past experiences, while environmental factors considered are social support, religious beliefs, and the physical environment. The findings reveal that healthy living motivation is significantly influenced by internal factors such as an individual’s personality traits, perceived self-efficacy, and health beliefs, as well as external factors including social environment, religious values, and physical surroundings. The study provides essential insights into understanding and supporting individuals' health behaviors and contributes to enabling health professionals and policymakers to develop more effective and personalized health programs.