İki Farklı Yöntemle Belirlenen Şişme Basınçlarının Karşılaştırılması

Cimen O., KESKİN S. N.

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, cilt.13, sa.1, ss.545-557, 2025 (TRDizin)

Özet

Şişen zeminler dünyanın birçok bölgesini etkileyen bir sorundur. Şişen zeminlerin neden olduğu hasarlar nedeniyle oluşan masrafların oldukça yüksek olması bu sorunun göz ardı edilemeyeceğini göstermektedir. Bu çalışmada, sıkıştırılmış killerin şişme basınçları ödometre test cihazı kullanılarak iki farklı deney yöntemi ile belirlenmiştir. Üç farklı kil numunesi ile deneyler yapılmıştır. Farklı su muhtevalarında ve farklı kuru birim hacim ağırlıklarda hazırlanan sıkıştırılmış numunelerde serbest şişme deneyleri ve sabit hacimli şişme deneyleri yapılmıştır. Başlangıç koşulları aynı olan numuneler üzerinde ödometre test cihazı ile serbest şişme basıncı ve sabit hacimli şişme basıncı deneyleri yapılmıştır. Bu deneyler her numune için en az iki kez yapılmıştır. Elde edilen verilerden serbest şişme basıncı ve sabit hacimli şişme basıncı için regresyon analizi yapılmıştır. Daha sonra, ampirik denklemden bulunan şişme basıncı değerleri hem deney sonuçları hem de literatür verileri ile karşılaştırılmıştır.
Expansive soils are a problem affecting many parts of the world. The fact that the expenses incurred due to the damage caused by swelling soils are quite high shows that this problem cannot be ignored. In this study, swelling pressures of compacted clays are determined using two different test methods, one of which is an oedometer test equipment. Three different clay samples were used in the tests. Free and constant-volume swell tests are conducted on compacted samples prepared at various water contents and dry densities. Free swell pressure and constant-volume swell pressure tests are performed on samples with identical initial conditions using oedometer testing equipment. These tests are repeated more than two times. Regression analysis was conducted on the free and constant-volume swell pressures based on the obtained data. Then, the swelling pressures calculated using the empirical equation are compared with test results and literature data.