YAŞLI İSTİSMARININ DEĞİŞEN YÜZÜ : İLETİŞİM ARAÇLARIYLA DOLANDIRICILIK
Toplum ve Hekim, cilt.40, sa.1, ss.53-60, 25 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 40 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 25
- Dergi Adı: Toplum ve Hekim
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.53-60
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, yaşlı bireylerin iletişim araçlarıyla (telefon ve çevrimiçi uygulamalar vb.) vasıtasıyla psikolojik ve ekonomik istismara uğradıkları varsayımından hareketle 2010-2024 yılları arasında yapılan akademik yayınların sistematik derlemesi yapılması amaçlanmıştır. Çalışma protokolünün oluşturulmasında PRISMA-ScR, anahtar kelimelerin seçiminde PICOS kriterlerinden yararlanılmıştır. 2014-2024 yılları arasındaki tam metin yayınlar incelenmiştir. Literatür taraması PubMed, MEDLINE, EBSCO, Web of Science, Google Scholar veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucu 1000 yayına ulaşılmıştır. Tekrarlayan ve dışlanma kriterlerine uymayan çalışmalar çıkarılmıştır. Başlık, özet ve tam metin elemesinden sonra kalan yayınlar dahil edilme ve kalite kriterlere göre değerlendirilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve JBI kriterlerinin %50’den fazlasında “evet” işaretlenen 22 yayın değerlendirilmiştir. Yaşlı istismarının telefon ve çevrimiçi uygulamalar aracılığıyla sık gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Yaşlılar iletişim araçları vasıtasıyla çeşitli şekillerde ekonomik ve psikolojik istismara maruz kalmakta ve diğer istismar türlerine özgü yıkıcı sonuçlardan benzer şekilde zarar görmektedir. Yaşlı bireylere yönelik her türlü istismarın mağdur-fail ekseninde kapsamlı bir şekilde araştırılması gerekmektedir. Yaşlı bireylerin istismardan korunabilmeleri için çeşitli eğitim ve sosyal programların, politikaların oluşturulması gereklidir.
This study aimed to conduct a systematic review of academic publications published between 2010 and 2024, based on the assumption that older adults have been subjected to psychological and economic abuse through communication tools (such as phone and online applications). PRISMA-ScR criteria were used in the creation of the study protocol, and PICOS criteria were used in the selection of keywords. Full-text publications between 2014 and 2024 were reviewed. The literature search was conducted in PubMed, MEDLINE, EBSCO, Web of Science, and Google Scholar databases. 1000 publications were reached as a result of the screening. Repeated studies and those that did not meet the exclusion criteria have been filtered out. After screening the titles, title, abstract and full text, the remaining publications were evaluated according to the inclusion and quality criteria. Twenty-three publications that met the inclusion criteria and marked “yes” in more than 50% of the JBI criteria were assessed. It was determined that elder abuse frequently occurs via phone and online applications. Elderly individuals are subjected to economic and psychological abuse in various ways through communication tools. Older adults are subjected to economic and psychological abuse in various ways through communication tools, suffering similarly damaging consequences as those associated with other types of exploitation. All forms of abuse against older adults need to be investigated comprehensively on the victim-perpetrator axis. Various educational and social programs and policies need to be established to protect elderly individuals from abuse.