Derekutuğun’da Saptanan Acheuléen İki Yüzeyli Alet
Arkeoloji ve Sanat, cilt.162, sa.162, ss.1-10, 2019 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 162 Sayı: 162
- Basım Tarihi: 2019
- Dergi Adı: Arkeoloji ve Sanat
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-10
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
İlk insanların tarihöncesi göç rotalarını tanımlamada buluntu yerlerinin tespit edilmesi önemli bir roloynamaktadır. Afrika çıkışlı bu ilk göçlerde hiç kuşku yok ki Anadolu oldukça önemli bir yere sahiptir.Paleolitik Çağ olarak adlandırılan insanlık tarihin en erken aşamasına dair kanıtların son yıllardagerçekleştirilen kazı ve yüzey araştırmaları sonucunda arttığı görülmektedir. Türkiye’de Alt PaleolitikDönem'de iki yüzeyli aletlerin olduğu buluntu yerleri Güneydoğu Anadolu ve Orta Anadolu’dayoğunlaşmaktadır. Diğer taraftan Kuzey Anadolu’da iki yüzeylilerin sayısı oldukça azdır. Bu açıdanbakıldığında Çorum İli’nin Bayat İlçesi’ne bağlı Derekutuğun tarihöncesi bakır maden galerileri vemadenci yerleşmesi kazıları kapsamında yapılan ön çalışmalar sırasında, 2009 kazı mevsimindebulunan Acheuléen iki yüzeyli alet Paleolitik Çağ’ın erken evrelerinde, özellikle Anadolu ile GüneyKafkaslar arasındaki avcı-toplayıcı grupların hareketleri, göç rotaları ve kültürel ilişkilerin anlaşılmasındaönemli bir münferit buluntuyu oluşmaktadır. Bu tipteki Acheuléen iki yüzeylilerin Türkiye’deaz sayıdaki örnekle temsil edilmesi nedeniyle, ele aldığımız buluntunun Güney Kafkaslar'la ilişkili birkültürel geleneği yansıttığı ve bu nedenle Türkiye Paleolitik Çağ araştırmalarına katkı sağlayacağıdüşünülmektedir. Kısacası Derekutuğun’da bu tür bir Acheuléen iki yüzeyli aletin varlığı Alt PaleolitikDönem'de Homo erectus'un Kafkaslar ile Anadolu arasındaki göç rotaları hakkında da bilgi verirniteliktedir.
In definition of the prehistoric migration routes of the earliest human beings, determination of the sites plays an crucial role. There is no doubt that in these first migrations from Africa, Anatolia had an important place. Evidence of the earliest stages of human history, called the Paleolithic Age, has been increasing with excavations and surveys carried out in recent years. Lower Palaeolithic bifacial tools unearthed in Turkey are mostly concentrated in southeastern and central Anatolia. However, in northern Anatolia the number of bifaces is quite low. From this point of view an Acheuléen bifacial tool uncovered in 2009 season, during the preliminary work at the excavations in Derekutuğun which is located approximately 75 km northwest of the province capital Çorum in northern Anatolia, epitomizes an important stray find particularly in the understanding of the hunter-gatherer movements, migration routes and cultural connections between northern Anatolia and southern Caucasus during the Lower Paleolithic. Derekutuğun represents an important site, because of its native copper deposits, prehistoric mines and the associated settlement. Due to the fact that such Acheuléen bifaces are a rarity in northern Anatolia, the aforementioned biface which is reflected a cultural tradition associated with the South Caucasus would provide an important contribution to the Paleolithic research in Turkey. In addition, the presence of such an artifact in Derekutuğun could also enable assumptions about the migration routes of Homo erectus between the Caucasus and Anatolia during the Lower Paleolithic.