Yönetim Muhasebesinde Sürdürülebilirlik Temalı Problemlerin Çözümünde Entropi Temelli EDAS ve ARAS: Bir Uygulama Örneği

Creative Commons License

Ozdemir O.

Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, cilt.17, sa.51, ss.845-863, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, işletmelerin karar alma süreçlerini yalnızca kâr maksimizasyonundan sürdürülebilirlik odaklı bir yapıya taşımayı kolaylaştıracak bütünleşik bir karar destek çerçevesi önermektir. Çalışmada, bankacılık sektöründe sürdürülebilirlik temalı bir karar problemi, Çevresel Yönetim Muhasebesi (ÇYM) ilkeleri çerçevesinde varsayımsal bir senaryo üzerinden ele alınmıştır. Çalışma, gerçek bir saha uygulamasından çok, önerilen bütünleşik karar verme yönteminin işleyişini gösteren açıklayıcı (illustrative) bir uygulama örneği niteliğindedir. Bu kapsamda, projelerin çevresel (örneğin emisyon azaltımı, ESG performans artışı) ve finansal (örneğin yatırım maliyeti, geri ödeme süresi) yönlerini birlikte değerlendiren sekiz kriter belirlenmiştir. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde nesnel bir ağırlıklandırma yöntemi olan Entropi yöntemi kullanılmıştır. Ardından, alternatiflerin öncelik sıralaması iki farklı çok kriterli karar verme (ÇKKV) tekniği olan EDAS ve ARAS ile karşılaştırmalı biçimde elde edilmiştir. Analiz sonuçları, her iki yöntemin de "Karbon Nötr Operasyonlar" projesini en uygun alternatif olarak belirlediğini ve elde edilen sıralamaların yüksek düzeyde tutarlılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu tutarlılık, önerilen bütünleşik modelin yönetim muhasebesi uygulayıcılarına sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik şeffaf, ölçülebilir ve dengeli bir karar destek aracı sunabileceğini göstermektedir.
The study aims to propose an integrated decision-support framework that helps organizations shift their decision-making from a purely profit-maximizing approach towards a sustainability-oriented one. Drawing on the principles of Environmental Management Accounting (EMA), a sustainability-related decision problem in the banking sector is examined through a hypothetical scenario. Rather than an empirical field study, the paper is intended as an illustrative application that demonstrates how the proposed integrated decision-making method works. For this purpose, eight criteria are defined to jointly assess the environmental (e.g., emission reduction, ESG improvement) and financial (e.g., investment cost, payback period) aspects of the projects. The Entropy method, an objective weighting technique, is used to determine the criteria weights. The alternatives are then ranked comparatively using two different multi-criteria decision-making (MCDM) techniques, EDAS and ARAS. The results show that both methods identify "Carbon-Neutral Operations" as the most suitable alternative and that the resulting rankings are highly consistent. This consistency suggests that the proposed integrated model can offer management accounting practitioners a transparent, measurable, and balanced decision-support tool for pursuing sustainability goals.