DOKUMA ARAŞTIRMALARI - II
PA Paradigma Akademi Basın Yayın Dağıtım, Çanakkale, 2025
- Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2025
- Yayınevi: PA Paradigma Akademi Basın Yayın Dağıtım
- Basıldığı Şehir: Çanakkale
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Geleneksel sanatlar, bir toplumun kültürel kimliğini ve estetik anlayışını yansıtan en temel değerlerden biridir. Bu sanatlar, yalnızca geçmişin birer ürünü olmakla kalmayıp, aynı zamanda kültürel sürekliliği sağlayan, toplumsal belleği canlı tutan ve farklı kuşaklar arasında köprü kuran önemli araçlardır. Anadolu’nun zengin kültürel coğrafyası, tarih boyunca birçok sanat dalının gelişmesine olanak tanımış; özellikle el dokumacılığı, bu sanat dalları arasında ayrıcalıklı bir yere sahip olmuştur. Türk el dokumaları, sadece birer zanaat ürünü değil, aynı zamanda tarihsel, sosyolojik ve sembolik anlamlar taşıyan kültürel belgeler niteliğindedir. Bu kitap, geleneksel Türk dokuma sanatlarının farklı yönlerini ele alan disiplinlerarası akademik çalışmaları bir araya getirerek, konunun hem tarihsel arka planını hem de çağdaş yansımalarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Dokuma geleneği göç yolları boyunca şekillenmiş; yaşam biçimi, toplumsal yapılar, dini inançlar ve ekonomik ilişkiler gibi birçok unsura bağlı olarak geleneğin biçimlenmesinde etkili olmuştur. Halı, kilim, kumaş gibi dokuma ürünlerinde yer alan motifler, yalnızca süsleme unsuru değil; aynı zamanda dokuyan kişinin yaşamına, inanç dünyasına, doğayla kurduğu ilişkiye dair ipuçları barındıran kültürel anlatılar olmuştur. Kitap; Kocaaliler Beldesi (Bucak-Burdur)’nde Dokunan Döşemealtı Halılarının Tespiti ve Tasarım Özellikleri Açısından İncelenmesi, Mut ve Silifke İlçelerinde Bulunan Yaygılardaki Yüzey Şemaları, Fethiye Yeşil Üzümlü Beldesinin Kültürel Mirası Dastar Dokumacılığı, Çanakkale İli Ayvacık İlçesi Güzelköy’de Çarpana ve Kolan Dokuma Geleneği, Karaman Sarı Evlerde Yaşayan Sarıkeçili Yörüklerinde Tespit Edilen Çuval Dokumalar, Yahyalı (Kayseri)’da Nazar (Göz) İle İlgili Ritüeller ve Yahyalı (Kayseri) Halılarında Muska ve Göz Motifleri başlığındaki altı bölümden oluşmaktadır. Bugüne dek yapılan çalışmaların büyük bölümünde dokuma ürünlerinin sadece biçimsel yönleriyle ele alınmış olmasıdır. Dokumaların taşıdığı anlam dünyası, onları üreten bireylerin sosyal rolleri ve kültürel bağlamları çoğu zaman göz ardı edilmiştir. Bu eser hem teknik hem de sembolik düzeyde dokuma sanatlarını daha derinlikli bir biçimde ele alma yönünde bir çaba ortaya koymaktadır. iii Yazarlar, kendi uzmanlık alanları doğrultusunda herhangi bir yönlendirme olmaksızın özgün katkılarda bulunmuş; bu bağlamda tüm akademik ve etik sorumluluğu üstlenmişlerdir. Bu kitabın amacı, geleneksel Türk dokuma sanatlarını tarihsel bağlamı içinde anlamak, bu sanatların günümüz dünyasındaki yansımalarını irdelemek ve alana dair bilimsel literatüre nitelikli katkılar sunmaktır. Akademik disiplinler arası bir bakış açısıyla hazırlanan bu eser hem araştırmacılara hem de kültürel miras ile ilgilenen okuyuculara farklı bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Geleneksel sanatların yalnızca geçmişin bir yansıması değil, aynı zamanda geleceğin kültürel zeminini şekillendiren dinamik bir alan olduğunu hatırlatarak, kitabın bu alandaki çalışmalara ilham vermesini ve katkı sağlamasını temenni ederiz.