TÜRKİYE’DE MALİ SENKRONİZASYON HİPOTEZİ BAĞLAMINDA KAMU HARCAMALARI VE VERGİ GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ


EZANOĞLU Z.

Mali Çözüm, cilt.35, sa.190, ss.1177-1200, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 35 Sayı: 190
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Mali Çözüm
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1177-1200
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

1930’lu yıllardan itibaren Keynesyen politikaların yaygınlaşmasıyla bir- likte müdahaleci devlet anlayışı ve sosyal refah kavramı ön plana çıkmış, ekonomik dengesizliklerin giderilmesi ve toplumsal refahın artırılması ama- cıyla devlet müdahalesi gerekli bir yaklaşım olarak kabul edilmiştir. Ancak, bu süreç bütçe açıklarının ortaya çıkmasına da zemin hazırlamıştır. Sürdü- rülebilir büyümenin sağlanması ise bütçe açıklarının kontrol altında tutul- masını gerektirir. Bu bağlamda, kamu harcamalarının vergilere, ya da vergi gelirlerinin kamu harcamalarına etkisi, bütçe açıklarının yönetimi açısından büyük bir öneme sahiptir. Bütçe açıklarına ilişkin yapılan analizler, ekonomik karar alıcıların uygun politika seçeneklerini belirlemelerine ve sürdürülebi- lir ekonomik büyümeyi desteklemelerine yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de kamu harcamaları ile vergi gelirleri arasındaki ilişki 1965-2022 dönemine ait veriler ile, nedensellik testi aracılığıyla incelenmiştir. Elde edi- len bulgular, mali senkronizasyon hipotezi ile uyumlu sonuçlar ortaya koy- maktadır. Mali senkronizasyon hipotezi, devletlerin vergi gelirleri ve harcama kararlarını eş zamanlı olarak aldığını ve bu iki değişkenin birbirine bağımlı olduğunu öngörmektedir. Hipotez, gelir ve harcama süreçlerinin karşılıklı bir ilişki içinde olduğunu varsaymaktadır. Çalışmada ulaşılan sonuçlar da vergi gelirleri ile kamu harcamalarının birlikte hareket ettiğini desteklemekte ve mali senkronizasyonun geçerliliğine işaret etmektedir.
With the spread of Keynesian policies, the interventionist state approach and the concept of social welfare came to the fore, and state intervention was accepted as a necessary approach in order to eliminate economic imbalances and increase social welfare. However, this process also paved the way for the emergence of budget deficits. Ensuring sustainable growth requires keeping budget deficits under control. In this context, the effect of public expenditures on taxes or tax revenues on public expenditures is of great importance for the management of budget deficits. Analyses of budget deficits help economic de- cision makers to determine appropriate policy options and support sustainable economic growth. In this study, the relationship between public expenditures and tax revenues in Turkey is analysed by means of causality test with data for the period 1965-2022. The findings are consistent with the fiscal synch- ronisation hypothesis. The fiscal synchronisation hypothesis predicts that go- vernments make tax revenues and expenditure decisions simultaneously and that these two variables are interdependent. The hypothesis assumes that re- venue and expenditure processes are in a reciprocal relationship. The results obtained in this study support that tax revenues and public expenditures move together and point to the validity of fiscal synchronisation.