Hemşirelik Öğrencilerinin Tıbbi Hata Eğilimleri ile Kişilik Tipleri ve Atılganlıkları Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir Araştırma

DUZOVA U. S., Kılıç M., Koçak A. T., AKGÖZ N.

Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, cilt.17, sa.2, ss.667-676, 2025 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinin tıbbi hata eğilim düzeyleri ile kişilik tipleri ve atılganlık seviyeleri arasın- daki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Mart-Haziran 2023 tarihleri arasında bir dev- let üniversitesinin hem şirelik fakültesinde yürütülmü ştür. Çalışmaya toplam 193 lisans ö ğrencisi katılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Hemşirelik Tıbbi Hata Eğilimi Ölçeği, A Tipi Kişilik Ölçeği ve Rat- hus Atılganlık Envanteri kullan ılarak toplanmıştır. Veriler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma hesaplanarak ve korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmi ştir. Bulgular: Klinik uygulama s ırasında öğrencilerin %23,8’inin kesici alet yaralanmas ı, %24,4’ünün hasta kanı/ kontamine materyalle temas ettiği bulunmuştur. Öğrencilerin or- talama A Tipi Kişilik puanı 73,79±15,57 ve ortalama atılganlık puanı 11,32±23,47 idi. Yüksek atılganlık puanına sahip öğrenciler tıbbi hata yapma eğilimindeydi (p<0,05). At ılganlık ile A Tipi Ki şilik Ölçeği zamanlama alt boyutu arasında negatif anlamlılık belirlendi (p<0,05). Sonuç: Öğrencilerin yüksek A tipi kişilik özelliklerine ve düşük atıl- ganlık puanlarına sahip oldukları belirlendi. A tipi kişilik özelliklerine sahip öğrencilerin daha yüksek stres seviyeleri nedeniyle t ıbbi hata- lara daha yatkın oldukları ve alana özgü bilimsel yayınları takip eden öğrencilerin tıbbi hata yapma olas ılıklarının daha dü şük olduğu gö- rüldü.
Objective: The aim of this study is to assess the rela- tionship between nursing students’ medical error tendency levels, their personality types, and their assertiveness levels. Material and Meth- ods: The study is a descriptive and cross-sectional study. It was con- ducted between March-June 2023 at the faculty of nursing of a state university. A total of 193 undergraduate students participated in the study. Data were collected using the Personal Information Form, Nurs- ing Medical Error Proneness Scale, Type A Personality Scale and Rathus Assertiveness Inventory. The data were analyzed by calculating the frequency, percentage, mean and standard deviation and by using correlation analysis. Results: During clinical practice, 23.8% of the students were found to have sharp object injuries, 24.4% to have con- tact with patient blood/contaminated material. The average Type A Per- sonality score of the students was 73.79±15.57 and the average Assertiveness score was 11.32±23.47. Students with high Assertive- ness scores tended to make medical errors (p<0.05). A negative signif- icance was determined between Assertiveness and the Type A Personality Scale timing sub-dimension (p<0.05). Conclusion: It was determined that the students had high type A personality scores and low assertiveness scores. It was observed that students with type A per- sonality traits were more prone to medical errors due to higher stress levels and students who followed field-specific scientific publications were less likely to make medical errors.