Covid-19 Salgını Sırasında Böbrek Replasman Tedavisi Alan Hastaların Kaygı Ve Depresyon Düzeyleri

Altuntas A., ERSOY S., tutum ş., demirel h.

Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.17, sa.2, ss.354-365, 2026 (TRDizin)

Özet

Giriş: Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan ve renal replasman tedavisi (RRT) alan hastalarda depresyon ve anksiyete yaygın psikolojik komplikasyonlardır. COVID-19 pandemisi, bu hastaların yaşadığı psikolojik sıkıntıyı daha da artırmıştır. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 salgını sırasında RRT alan hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerini değerlendirmek ve bu psikolojik sonuçlarla ilişkili risk faktörlerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmaya, en az altı aydır periton diyalizi veya hemodiyaliz tedavisi gören yetişkin hastalar dahil edilmiştir. Anksiyete ve depresyon düzeyleri, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanılarak değerlendirilmiştir. Demografik ve klinik veriler de toplanarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 150 hasta katılmıştır (ortalama yaş: 54,3 ± 14,6 yıl); katılımcıların %60,7’si erkek, %70,7’si evlidir. Ortalama HAD anksiyete skoru 8,9 ± 4,3; depresyon skoru ise 7,9 ± 4,2 olarak bulunmuştur. Hastaların %44,7’sinde anksiyete, %38,7’sinde ise depresyon saptanmıştır. Çok değişkenli analizde; kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi ve eşlik eden hastalıklar, daha yüksek anksiyete ve depresyon düzeyleriyle anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Tartışma: COVID-19 pandemisi sırasında RRT alan hastalarda anksiyete ve depresyon yaygındır. Kadın cinsiyet, düşük eğitim seviyesi ve komorbiditeler bu psikolojik durumlar için önemli risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Sağlık çalışanları bu risk faktörlerinin farkında olmalı ve SDBY hastalarının ruh sağlığını desteklemek için uygun müdahalelerde bulunmalıdır.
Introduction: Depression and anxiety are common psychological complications in patients with end-stage renal disease (ESRD) receiving renal replacement therapy (RRT). The COVID-19 pandemic has further exacerbated the psychological distress experienced by these patients. This study aimed to investigate the anxiety and depression levels of patients receiving RRT during the COVID-19 outbreak and to identify the factors associated with these psychological outcomes. Materials and Methods: This descriptive study was conducted among adult patients who were received peritoneal dialysis or hemodialysis treatment for at least 6 months. The Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) was used to assess anxiety and depression levels. Demographic and clinical data were also collected. Results: A total of 150 patients participated in the study, with a mean age of 54.3 ± 14.6 years. The majority of patients were male (60.7%) and married (70.7%). The mean HADS anxiety score was 8.9± 4.3, and the mean HADS depression score was 7.9±4.2. The prevalence of anxiety and depression was 44.7% and 38.7%, respectively. Multivariate analysis revealed that female gender, lower education level, and comorbidities were significantly associated with higher anxiety and depression levels. Discussion: The study findings suggest that anxiety and depression are prevalent among patients receiving RRT during the COVID-19 outbreak. Female gender, lower education level, and comorbidities were identified as risk factors for these psychological outcomes. Healthcare providers should be aware of these risk factors and provide appropriate support and interventions to improve the mental well-being of patients with ESRD receiving RRT during the COVID-19 pandemic.