Osmanlı Devletinde Geleneksel Temelde Yenileşme ve Çağdaşlaşma Teşebbüsü


ÇAPRAZ H.

M.Ali Ünal’a Armağan, Türk Tarihi Araştırmaları, Bozkur N., Güneş Yağcı Z., Editör, Berikan Yayıncılık, Ankara, ss.427-449, 2018

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2018
  • Yayınevi: Berikan Yayıncılık
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.427-449
  • Editörler: Bozkur N., Güneş Yağcı Z., Editör

Özet

Devlet denilen olgu, zamana ve toplumların özelliklerine göre farklılıklar
göstermiştir. Bu farklılıklar, ekonomik koşullar, geçmişin birikimi, inançlar, hayaller-
idealler, tabiat olayları, bilimsel gelişmeler, savaşlar, liderler gibi etkenlerle
şekillenmiştir. Bu bağlamda 18-XX. yüzyıllar, dünyada bir kısım toplumun devlet
yönetim biçimlerini ve toplumun işleyiş şeklini değiştirerek yenilik yaptığı, diğer
bir kısmının ise mevcut durumlarını korumak veya dışarıdan gelen yenilik etkileri
ile mevcut hallerini sentezlemek arasında tercih yapmak zorunda kaldığı özel bir
dönemdir. Bu özel dönemden kayda değer şekilde etkilenenler arasında Osmanlı
Devleti de bulunmaktadır. Nitekim XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti yönetimi için yenileşme,
çağdaşlaşma ve hayatta kalma adına değişim ve dönüşüm teşebbüsü yüzyılıdır.
Bu çalışmanın konusu da XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin teşebbüs ettiği
yenileşme hareketini, onun kendi tarihsel derinliği içinde analiz etmektir. Böylece
Osmanlı Devleti ve Avrupa arasındaki ilişki, doğu-batı; bütün-parça; genel-ayrıntı;
atalet-devrim kavramlarındaki farklılık temelinde değerlendirilerek, Osmanlı Devleti
yenileşme teşebbüsü anlaşılmaya veya konumlandırılmaya çalışılacaktır.