DİJİTAL LİNÇ: SOSYAL MEDYADA ORTAYA ÇIKAN YENİ BİR ŞİDDET BİÇİMİ

Creative Commons License

EREN G. T.

Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.27, sa.52, ss.1463-1485, 2026 (TRDizin)

Özet

Teknolojik gelişmeler, bireylerin gündelik yaşam deneyimlerinin dönüşmesine yol açmaktadır. Bu dönüşüm birtakım riskleri barındırmaktadır. Bu risklerden biri, dijital linçtir. Bireyler, sosyal medyanın anonimlik, her türlü içeriğe rahatlıkla ulaşılması, bireylerin içerik üretmeleri ve içeriklere yorum yapmaları, yanlış bilgilerin hızlı yayılımı gibi özellikleri nedeniyle kolaylıkla nefret, hakaret içeren söylemlerde bulunmakta ve dijital linç gerçekleştirmektedirler. Çalışmada, dijital linç ele alınarak bir olaydan hareket edilmemekte, dijital linç ile ilgili bütüncül bir bakış açısı sunulması amacıyla literatür taraması yönteminden yararlanılmaktadır. Çalışma sonucunda dijital lincin temelde “biz” ve “öteki” ayrımına dayandığı, bireylerin kendileri gibi düşünmeyen bireyleri lince maruz bıraktıkları görülmektedir. Dijital linç; cinsiyet, yaş, ideal beden ve güzellik algısı, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı, spor müsabakaları, entelektüel linci ve kibir, siyasi tutum, dini inanç, sosyoekonomik düzey, toplumu etkileyen olaylar, sahte haberler, sahtekârlık/dolandırıcılık gibi konularda gerçekleşmektedir. Sosyal medya kullanıcısı olan her bireyin dijital lincin mağduru olabileceği ve lincin, gerek birey gerekse toplumsal açıdan olumsuz etkiler yarattığı görülmektedir.
Technological developments lead to the transformation of individuals’ everyday life experiences. This transformation involves certain risks, one of which is digital lynching. Due to the characteristics of social media, such as anonymity, easy access to all kinds of content, the ability of individuals to produce content and comment on it, and the rapid spread of misinformation, individuals can easily engage in hate speech and insulting discourse, thereby carrying out digital lynching. This study addresses the phenomenon of digital lynching and, rather than focusing on a single case, employs a literature review method in order to present a holistic perspective on digital lynching. The findings indicate that digital lynching is fundamentally based on the distinction between “us” and “the other,” and that individuals subject those who do not think like them to lynching. Digital lynching occurs in relation to issues such as gender, age, ideal body and beauty perceptions, racism and xenophobia, sports competitions, intellectual lynching and arrogance, political attitudes, religious beliefs, socio-economic status, socially influential events, fake news, and fraud/scams. It is observed that every social media user may become a victim of digital lynching and that lynching produces negative effects both at the individual and the societal level.