Türkiye’de E-Bankacılık Kullanımının Belirleyicileri ve Nesnelerin İnternetinin Rolü: Örneklem Seçim Yanlılığını Önlemek için İnternet Kullanımını Dikkate Almak

Doyar B. V., kutval y.

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.36, sa.2, ss.718-733, 2026 (TRDizin)

Özet

Finansal hizmetlerin yenilikçi yönlerini temsil eden finansal teknolojiler, bankacılık işlemlerini basitleştirerek insan hayatını kolaylaştırmaktadır. Günümüzde bankacılık hizmetleri Nesnelerin İnterneti (IoT) cihazlarına entegre edilmektedir. Ancak, IoT cihazlarının e-bankacılık kullanımına etkisini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu yüzden Türkiye’de e-bankacılık kullanımının belirleyicilerini ve IoT cihazlarının rolünü ortaya koymak amaçlanmıştır. Türk İstatistik Kurumu’ndan alınan 2022 yılına ait ve 29.581 bireyi kapsayan bir veri setinden yararlanılmaktadır. Literatürdeki çalışmaların örneklem seçim yanlılığını göz ardı ettiği görülmektedir. E-bankacılık sorusu sadece internet kullanmış bireylere sorulduğu için bir probit örneklem seçim modeli kullanılmıştır. Böylece hem internet kullanımını hem de e-bankacılık kullanımını belirleyen faktörler ortaya konmuştur. Ana bulgular bilgi iletişim teknolojileri (ICT) sahipliğinin internet kullanımını pozitif etkilediğini ve e-bankacılık kullanımının hem ICT hem de IoT cihazı sahipliğinden pozitif etkilendiğini göstermektedir. IoT cihazlarının önemli zaman tasarrufu sağladığı ve kullanıcılarının teknoloji ilgilerinin ve dijital becerilerinin daha yüksek olabileceği vurgulanmaktadır. Çalışma, e-bankacılık kullanımını ve IoT cihazı sahipliğini artıracak politika önerileri sunularak sonlandırılmaktadır.
Financial technologies, the innovative aspects of financial services, advance human life by simplifying banking transactions. Today, banking services are integrated into the Internet of Things (IoT) devices. However, there is no study examining the role of IoT devices in e- banking use. Therefore, we aim to reveal the factors determining e-banking use and the impact of IoT devices in Türkiye. A survey dataset covering 29,581 individuals from the Turkish Statistical Institute implemented in 2022 is utilized. Studies in the literature appear to ignore sample selection bias. Because the e-banking question in our dataset was asked only to individuals who have used the internet, we employed a probit model with sample selection. Thus, we have identified the factors influencing internet use and e-banking use. The main findings indicate that the ownership of information and communication technologies (ICTs) exerts a positive effect on internet use, whereas e-banking use is positively influenced by the ownership of both ICTs and IoT devices. It is emphasized that the IoT devices can provide significant time savings for users, and these users may have higher interest in technology and greater digital skills. The study is concluded by offering policies that could increase e-banking use and IoT device ownership.