Türkiye'de gökkuşağı alabalığı yumurtalarından izole edilen Saprolegnia ferax'ın moleküler teşhisi ve Hypericum perforatum ve Zingiber officinale uçucu yağlarının antifungal aktivitesi

Özil Ö., Bahrioglu E., Bayrak H.

JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES, cilt.10, sa.4, ss.392-400, 2025 (TRDizin)

Özet

Saprolegniales, suya tamamen bağımlı olarak yaşayan bir oomycetes (yumurta mantarları) takımıdır ve bu nedenle genellikle "su küfleri" olarak adlandırılırlar. Bu takım, hem patojenik (hastalığa neden olan) hem de saprofitik (çürükçül) yaşam tarzları geliştirmiştir. Saprolegnia enfeksiyonları (Saprolegniasis), özellikle gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) üretimi yapılan kuluçkahanelerde, su ürünleri endüstrisi için en büyük problemlerden biridir. Saprolegnia enfeksiyonunu kontrol altına almak için malaşit yeşili başarıyla kullanılmıştır. Ancak, toksik ve kanserojen etkileri nedeniyle Avrupa Birliği’nde yasaklanmasının ardından Saprolegniasis ciddi bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışmada gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yumurtalarından izole edilen Saprolegnia ferax türü patojenik mantar türü Türkiye’de ilk defa moleküler yöntemlerle teşhis edilmiştir. Ayrıca çalışmada, teşhis edilen S. ferax suşunun Hypericum perforatum (kantaron) ve Zingiber officinale (zencefil) uçucu yağlarına karşı duyarlılığı belirlenmiştir. İzole edilen mantar türünün moleküler teşhisi amacıyla ITS1-ITS4 primerleri ile DNA barkotlama yapılmıştır. Filogenetik analiz yapılması amacıyla NCBI genbank veri tabanından temin edilen DNA dizileri filogenetik ağaç oluşturulması amacıyla kullanılmıştır. Uçucu yağların antifungal aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla disk difüzyon ve tüp dilüsyon yöntemleri kullanılmıştır. Zencefil uçucu yağı, 15,62 μl/ml'lik Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MIC) ve 250 μl/ml’lik Minimum Letal Konsantrasyonu (MLC) ile antifungal etki gösterirken, kantaron uçucu yağının MIC değeri 125 μl/ml ve MLC değeri 1000 μl/ml olarak bulunmuştur. Bulgular, özellikle zencefil uçucu yağının S. ferax'a karşı etkili bir doğal antifungal ajan olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Saprolegniales is an order of oomycetes, and their life is completely dependent on water, hence, they are often called “water molds”. This order has both pathogenic and saprophytic lifestyles. Saprolegniasis is one of the biggest problems for the aquaculture industry, especially in hatcheries for rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) production. Malachite green was successfully used to control Saprolegnia infection. However, Saprolegniasis has become a serious problem on aquaculture after its ban on the EU due to its toxicity and carcinogenic effects. In this study, the pathogenic fungus Saprolegnia ferax isolated from rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) eggs was identified using molecular methods for the first time in Turkey. In addition, the susceptibility of the identified S. ferax strain to essential oils of Hypericum perforatum (St. John's wort) and Zingiber officinale (ginger) was determined. DNA barcoding was performed with ITS1-ITS4 primers for molecular identification of the isolated fungal species. DNA sequences obtained from the NCBI GenBank were used to construct a phylogenetic tree. The disk diffusion and tube dilution methods were used to determine the antifungal activities of essential oils. While ginger essential oil showed antifungal activity with a Minimum Inhibitory Concentration (MIC) of 15.62 μl/ml and Minimum Lethal Concentration (MLC) of 250 μl/ml, the MIC value of St. John's wort essential oil was found to be 125 μl/ml, the MLC value was 1000 μl/ml. The findings indicate that ginger essential oil may be considered an effective natural antifungal agent against S. ferax.