Kutsalın Kozmik Yeniden İnşası: Türkiye’den Bir UFO Dini Olarak Bilgi Kitabı ve Tanrının Teknolojik Surette Geri Dönüşü
XI. Ulusal Sosyoloji Kongresi, Bursa, Türkiye, 17 - 19 Eylül 2025, ss.227, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Bursa
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.227
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren Dünya Kardeşlik Birliği Mevlâna Yüce Vakfı tarafından
yayımlanan Bilgi Kitabı’nı, UFO dinleri bağlamında ele almakta; bu metin aracılığıyla dinsel
söylemin, Kemalist sekülerlik, neoliberal bireycilik ve Yeni Çağ spiritüalizmi ile nasıl yeniden
biçimlendirildiğini incelemektedir. 1980’lerde uzaylılar tarafından yazdırıldığı iddia edilen ve
günümüzde hem basılı kopyalarıyla hem de dijital mecralarda dolaşımda olan bu metin, Tanrı’yı
“kozmik bir bilinç” olarak tanımlar; Atatürk’ü galaktik bir kurtarıcı, topluluğun lideri Bülent Çorak’ı
ise Mevlâna’nın reenkarnesi ve kadın bir peygamber olarak konumlandırır. Böylece, geleneksel din
anlayışlarının ötesine geçen; ancak yerel ideolojik ve kültürel kodlarla örülmüş hibrit bir kutsallık
rejimi inşa edilir.
Bu inceleme, aşkınlık, gizem, ruhsal varlıklara inanış, mükemmeliyetçilik, kurtuluş, evrene amaç
ve anlam atfı gibi metafizik öğelerin yanı sıra, ileri teknolojiye duyulan inanç ve uzaylıların
insanlığın evrimsel tekâmülüne rehberlik eden kutsal varlıklar olarak temsil edilmesi gibi unsurlar
etrafında şekillenen UFO dinlerinin, Türkiye bağlamında nasıl özgün bir biçim kazandığını ve
özellikle 1980’lerden itibaren belirginleşen toplumsal dönüşümlerle birlikte nasıl
kurumsallaştığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, yerel (İslami, Kemalist ve
Cumhuriyetçi) kodlarla, yerel ötesi (Yeni Çağ, neoliberal öznellikler, kozmik anlatı gibi) dinamikler
arasındaki etkileşim analiz edilmektedir.
Ayrıca çalışma, Bilgi Kitabı’nın söylemsel yapısını Ezoterizm, Bilimcilik, Milenyumculuk gibi UFO
dinlerinin ortak temaları ışığında değerlendirmekte ve bu temaların Türkiye’ye özgü dinsel-
toplumsal dönüşümlerle nasıl eklemlendiğini tartışmaktadır. Bu bağlamda, devlet-dışı dinsel
otoritenin, bireysel kurtuluşun neoliberal yorumlarıyla nasıl bütünleştiği ve teknolojik dilin dinsel
meşruiyet üretiminde nasıl işlevselleştirildiği gösterilmektedir.
Bilgi Kitabı’nın çok katmanlı anlam dünyasının çözümlenmesi, yalnızca metnin yüzeysel içeriğine
değil, aynı zamanda onu kuşatan anlam rejimlerine ve metinlerarası ilişkilere nüfuz etmeyi
gerektirdiğinden, eser hermeneutik yöntemle analiz edilmiştir. Bu doğrultuda kitap, tarihsel
bağlamı, kültürel referansları ve söylemsel biçimleriyle birlikte ele alınmakta; metnin iç mantığını
ve onu mümkün kılan epistemolojik zemini açığa çıkarmak hedeflenmektedir.