Lavandula angustifolia Mill. Uçucu Yağı Yüklü Mikroemülsiyonların Tasarımı: Psödo-Ternary Faz Haritalama, Fizikokimyasal Karakterizasyon ve ISO 11930 Kapsamında Antimikrobiyal Koruma Değerlendirmesi

Creative Commons License

Çelebi B.

Journal of Immunology and Clinical Microbiology, cilt.11, sa.1, ss.1-9, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Amaç: Bu çalışma, Isparta menşeli Lavandula angustifolia uçucu yağının çözünürlük ve stabilite sorunlarını gidermek amacıyla, Cremophor RH40 ve propilen glikol/etanol bazlı, termodinamik açıdan kararlı mikroemülsiyon sistemlerinin geliştirilmesini ve karakterizasyonunu hedeflemektedir. Yöntem: Çalışmada su titrasyon tekniğiyle psödo-terner faz diyagramları oluşturularak optimum bileşimler belirlenmiştir. Formülasyonlar; damlacık boyutu (DLS), zeta potansiyeli, viskozite ölçümleri ile karakterize edilmiş; mikrobiyolojik etkinlik ise ISO 11930 protokolüne göre analiz edilmiştir. Bulgular: Analizlerde, 2:1 ve 3:1 (Smix) oranlarında en geniş izotropik bölgeler elde edilmiştir. Geliştirilen optimum sistemlerin 100-140 nm aralığında damlacık boyutuna, 0.25’in altında polidispersite indeksine ve -14 ila -18 mV zeta potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır. Topikal uygulama için ideal bulunan 0,6–1,5 Pa s viskozite değerlerinin yanı sıra; sentetik koruyucu içermeyen formülasyonların bakteri yükünde 7. günde >3 log azalma sağladığı ve 8 haftalık stres testlerinde faz ayrışması göstermediği tespit edilmiştir. Sonuç: Geliştirilen nano-taşıyıcı sistemin, lavanta yağını başarıyla enkapsüle ederek fiziksel stabilitesini koruduğu kanıtlanmıştır. Sistemin “kendinden koruyucu” özelliği ve yüksek çözündürme kapasitesi, farmasötik ve kozmetik endüstrisi için güvenli ve etkin bir model sunmaktadır.