Nakşibendi Mehmed Murad Divanı'nda Hacı Bayram-ı Veli, Eşrefzade Rumi ve İsmail Rusuhi Ankaravi Methiyeleri


Gökdemir A.

5. Uluslararası Hacı Bayram-ı Veli Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 12 - 13 Mart 2020, ss.0-1

  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.0-1

Özet

Mehmed Murad Efendi, XIX. asırda Anadolu tasavvuf hayatına damga vurmuş, ilmî ve edebî yönleriyle de ön plana çıkmış mühim şahsiyetlerden biridir. Yaşadığı dönemin en yaygın tarikatlarından olan Nakşibendîlik’e bağlı olması münasebetiyle Mehmed Murad Nakşibendî namıyla bilinmektedir. Bursalı Mehmed Tâhir’in Osmanlı Müellifleri adlı eserinde Muhammed Murad Nakşibendî. Hüseyin Vassâf’ın Sefîne-i Evliyâ’sında ise nesebinin Hz. Hüseyin’e dayanmasına istinaden es-Seyyîd eş-Şeyh el-Hâc Muhammed Murad Efendi şeklinde zikredilmektedir. 23 Muharrem 1203/24 Ekim 1788 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Babası Çarşamba semtinde bulunan Murad Molla Tekkesi şeyhlerinden Ahıskalı Abdülhalîm Efendi’dir. Mehmed Murad Efendi, Gebzeli Ahmed Efendi, Hoca Neş’et Efendi’nin talebesi Hoca Mehmed Efendi, Abdullah Efendi, Benlizâde Ahmed Efendi, İmamzâde Mehmed Es’ad Efendi ve Şeyh Coşgun Efendi gibi dönemin meşhur âlimlerinden Kur’ân-ı Kerîm ve kıraat eğitimi ile diğer dinî ilimler üzerine dersler almıştır. Sâlih Afîf Efendi’den Fars edebiyatı klasiklerini, Süleyman Vahyî Efendi’den ise Şevket-i Buhârî Divânı ile Mevlânâ’nın Mesnevî’sini okumuştur. İlk olarak, bir Nakşibendî şeyhi olan Üsküdar Selimiye Tekkesi postnişini Nîmetullah Efendi’ye intisap etmiştir. 1815 senesinde babası Abdülhalîm Efendi’nin vefatı üzerine kendisine Molla Murad Tekkesi şeyhliği tevdî edilmiştir. Meşîhati esnasında tekkesinde Kurân-ı Kerîm kıraati, fıkıh, aruz vb. derslerin yanı sıra Mesnevî dersleri yapmış, Kâdî İyâz’ın meşhur eseri Şifâ-i Şerîf ile Şevket ve Sâib Tebrizî Divanlarını okutmuştur. Oldukça zengin ve hayırsever bir kimse olan Mehmed Murad Efendi’nin padişah ve devlet ricali ile de yakın münasebetleri olmuş, bu durumun bir göstergesi olarak 1844 senesinde tekkenin yanına inşa ettirdiği dârü’l-Mesnevî, dönemin padişahı Sultan Abdülmecid’in iştirak ettiği bir merasimle açılmıştır. Ömrünü tasavvufî faaliyetler ve dinî ilimlerin öğretimi ile geçiren ve çok sayıda talebe yetiştiren Mehmed Murad Efendi, 27 Şevvâl 1264/26 Eylül 1848’de vefat etmiştir. Kendi inşa ettirdiği dârü’l-Mesnevînin bahçesinde metfundur.