Nar İşleme Atığı Kompostunun ve Solucan Kompostunun Zenginleştirilmesinin Mısır Bitkisi Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.17, sa.1, ss.14-20, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 17 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29048/makufebed.1869399
- Dergi Adı: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Applied Science & Technology Source, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.14-20
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kompostların çeşitli yöntemlerle zenginleştirilmesi, organik tarım uygulamalarında kimyasal gübre kullanımının önemli ölçüde azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Günümüzde tarımsal üretimde kimyasal gübre kullanım oranlarının oldukça yüksek olması toprak sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmekte ve çevresel sorunlara yol açabilmektedir. Çalışma kapsamında nar işleme atıkları (NA), sığır gübresi (SG), tavuk gübresi (TG) ve saman (S) materyallerinden geleneksel kompost ve solucan kompostu üretilmiştir. Bu sayede aynı karışım materyallerinden elde edilen kompostların ve zenginleştirilmiş kompostların bitki gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Üretilen kompostun ve solucan kompostunun azot-fosfor-potasyum (NPK) mineral zenginleştirilmesi yapılmıştır. NPK içeriği 7-7-7 oranında olan organomineral gübre kullanılarak kompost materyallerinin besin içeriği artırılmış ve bu işlem sonucunda farklı özelliklere sahip zenginleştirilmiş kompostlar elde edilmiştir. Söz konusu materyallerin bitki gelişimine olan katkısını değerlendirmek amacıyla, mısır bitkisi yetiştirme koşullarında saksı denemeleri yürütülmüş; kompost ve solucan gübresi 100, 200 ve 400 kg/da seviyelerinde uygulanmıştır. Deneme sonuçları, en yüksek gelişim performansının 400 kg/da dozda uygulanan zenginleştirilmiş solucan kompostunda ortaya çıktığını göstermiştir. Bu uygulamada mısır bitkisinin ortalama boyu 39,2 cm’ye ulaşırken, gövde ve kök kuru ağırlıkları sırasıyla 20,8 g ve 17,8 g olarak belirlenmiştir.
The enrichment of compost through various approaches has the potential to substantially reduce the dependence on chemical fertilizers in organic farming systems. Excessive use of chemical fertilizers in current agricultural practices is widely acknowledged to exert detrimental effects on soil health and to contribute to environmental degradation. In the present study, either regular compost or vermicompost were produced using pomegranate processing residues (PR), cattle manure (CM), poultry manure (PM), and straw (S), followed. In this way, the effects of composts obtained from the same mixture materials and enriched composts on plant development were investigated. Both compost and vermicompost were subjected to mineral enrichment with nitrogen, phosphorus, and potassium (NPK). The nutrient content of the compost materials was enhanced through enrichment with an organomineral fertilizer containing NPK at a ratio of 7-7-7, resulting in the production of composts with differing characteristics. To assess the effects of these materials on plant growth, pot experiments were conducted under maize cultivation conditions, in which compost and vermicompost were applied at rates of 100, 200, and 400 kg/da. The results indicated that the highest growth performance was achieved with the application of enriched vermicompost at a rate of 400 kg/da. Under this treatment, the average plant height of maize reached 39.2 cm, while shoot and root dry weights were recorded as 20.8 g and 17.8 g, respectively.