İlkokullarda sınıf kurallarının oluşturulması ve uygulanması: demokratik, önleyici ve kanıta dayalı bir çerçeve
Eğitimde yeni yönelimler ve toplumsal dinamikler, Kenan BAŞ,Abdulkerim DİKTAŞ, Editör, Bidge Yayınları, Ankara, ss.88-121, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.70269/10.70269/8845991117
- Yayınevi: Bidge Yayınları
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.88-121
- Editörler: Kenan BAŞ,Abdulkerim DİKTAŞ, Editör
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu kitap bölümü, ilkokullarda sınıf kurallarının oluşturulması ve uygulanmasına yönelik demokratik, önleyici ve kanıta dayalı bir çerçeve sunmakta; kuralları yalnızca davranış denetimi aracı olarak değil, öğrenme sürekliliğini sağlayan, öz-düzenlemeyi destekleyen ve sınıfı demokratik bir yaşam alanına dönüştüren temel pedagojik yapılar olarak kavramsallaştırmaktadır. Yazar, öz-belirleme kuramı, okul çapında olumlu davranış desteği (PBIS) ve onarıcı adalet yaklaşımlarını sentezleyerek, öğretmenin ön hazırlıktan başlayıp demokratik kural oluşturma, somutlaştırma, görselleştirme, doğrudan öğretim ve sistematik pekiştirme aşamalarını içeren altı adımlı özgün bir model önermekte; ayrıca kural ihlallerinde onarıcı adalet protokollerinin uygulanmasını, tutarlılık ve veri temelli izlemenin önemini, kaynaştırma öğrencileri, mülteci çocuklar, dijital/yapay zekâ destekli ortamlar ve travma bilgili yönetim gibi özel durumlar için duyarlı uyarlamaları vurgulamaktadır. Bölüm, kuralların uygulama sadakatini, öğretmenin eleştirel farkındalığını ve yüzeydeki onarıcı söylemlerin ötesine geçen gerçekçi bir dönüşümü gerektirdiğini belirterek, ilkokul düzeyinde adalet, sorumluluk ve aidiyet duygusunu pekiştiren bütüncül bir sınıf yönetimi anlayışı geliştirmeyi amaçlamaktadır.