PAMUK İPLİK BOYAMA SÜRECİNDE FDM MİKROKAPSÜL APLİKASYONU VE ISI DÜZENLEYEN İPLİK ÜRETİMİ

Creative Commons License

Mıhçı S., Alay Aksoy S.

Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.592-606, 2023 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada, % 100 pamuk triko büküm ipliklere bobin boyama prosesinde faz değiştiren malzeme (FDM) içeren mikrokapsül aplikasyonu amaçlanmıştır. Bu amaçla çektirme metodu ile aplikasyon için uygun duvar yapısına sahip 1-tetradekanol çekirdekli mikrokapsüller üretilmiş ve karakterize edilmiştir. Mikrokapsüllerin morfolojileri SEM, kimyasal yapıları FT-IR spektroskopisi, ısı depolama/yayma özellikleri DSC analizi ve termal direnç özellikleri TGA analizi ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, nano boyutlu, küresel morfolojide kapsüller üretilmiş ve kapsüllerin 33,4 °C’de yaklaşık 125 j/g gizli ısı depolayabildiği ve 220 °C sıcaklıklara kadar termal olarak kararlı oldukları tespit edilmiştir. Üretilen mikrokapsüller katyonize edilmiş pamuk ipliklere boya banyosu ile birlikte çektirilmiştir. Boyanmış ve eş zamanlı olarak mikrokapsül aplike edilmiş ipliklerin yapılarındaki mikrokapsül varlığı ve homojen dağılımı SEM görüntüleri ile doğrulanmıştır. Mikrokapsüllerin yapısındaki FDM’nin erimesi sırasında absorbe ettiği ısıdan kaynaklanan sıcaklık düzenleme (termoregülasyon) fonksiyonu ise Thermal History (T-History) testi ile ölçülmüştür. Ölçüm sonuçlarına göre, FDM içerikli ipliklerin ham ipliğe göre daha yavaş ısındığı ve tüm test boyunca FDM içerikli ipliklerin yüzey sıcaklıklarının ham iplik yüzey sıcaklığına göre yaklaşık 5 °C daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak yapılan çalışmada bobin boyama prosesi ile ipliklere mikrokapsül aplikasyonu başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir.

In this study, it was aimed to apply the microcapsules containing phase change material (PCM) to 100% cotton knitwear twisted yarns in the bobbin dyeing process. For this purpose, 1-tetradecanol core containing microcapsules with suitable wall structure for exhaustion application were produced and characterized. The morphology of the microcapsules by SEM, chemical structures by FT-IR spectroscopy, heat storage/releasing properties by DSC analysis and thermal resistance properties by TGA analysis were determined. According to the results of the analysis, nano-sized, spherical morphology capsules were produced and it was determined that the capsules could store approximately 125 j/g latent heat at 33.4 °C and were thermally stable up to 220 °C temperatures. Produced microcapsules were exhausted to the cationized cotton yarns in dye bath. The presence and homogeneous distribution of microcapsules in the structures of dyed and simultaneously microcapsule-applied yarns were confirmed by SEM images. The temperature regulation (thermoregulation) function resulting from the heat absorbed by the PCM in the structure of the microcapsules was measured with the Thermal History (T History) test. According to the measurement results, it was determined that the yarns containing PCM heated more slowly than the raw yarn and the surface temperature of the yarns containing PCM was approximately 5 °C