Kolon Eğrilik Sünekliğinin Çoklu Regresyon Analizi İle Belirlenmesi
1st-International Congress on Modern Sciences , Toskent, Özbekistan, 10 - 11 Mayıs 2022, ss.395-403, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Toskent
- Basıldığı Ülke: Özbekistan
- Sayfa Sayıları: ss.395-403
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Betonarme binalarda deprem esnasında meydana gelebilecek olan can ve mal kayıplarının en aza indirilebilmesi için taşıyıcı sistem davranışının belirlenmesi oldukça önemlidir. Bunun için de öncelikle yatay ve düşey taşıyıcı elemanların kesit davranışının gerçeğe en yakın şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Betonarme bir kesitin davranışını elde etmenin en uygun yolu deney yapılmasıdır ancak bu durum birçok nedenden dolayı mümkün olmadığı için genellikle analitik olarak elde edilmektedir. Bu yüzden analitik çalışmalarda kullanılmak üzere beton ve donatı çeliği malzemelerinin davranışı için gerilme-şekil değiştirme modelleri geliştirilmiştir. Bu modeller kullanılarak betonarme kesitlerin moment-eğrilik ilişkileri elde edilebilmektedir.
Ülkemizde 2019 yılında yürürlüğü giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY, 2018) ile daha önce kullanılmakta olan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik’te (DBYBHY, 2007) beton ve donatı çeliği malzemelerinin gerilme-şekil değiştirme diyagramlarının sınır değerlerinde farklılık bulunmaktadır. Bu durum TBDY (2018)'e göre eleman davranışının doğru olarak elde edilebilmesi için kesit analizlerinin tekrar yapılmasını gerekli kılmaktadır. Yapılan çalışma kapsamında literatürde DBYBHY (2007)’ye göre moment-eğrilik analizleri sonucunda eğrilik sünekliği değerleri elde edilmiş olan betonarme kare kolonların beton basınç dayanımı ile eksenel yük, boyuna donatı ve enine donatı oranları değişken parametreleri kullanılarak çoklu regresyon analizi yapılmış ve TBDY (2018)’e göre hesaplanan eğrilik sünekliği değerleri tahmin edilmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizinde eğitim ve test için veriler ayrılmış ve eğitim verilerinden elde edilen denklem hem eğitim hem de test verileri için analiz edilmiştir. Analizlerde hem Regresyon (R²) hem de Mutlak Hata değerlerine bakılmış ve oluşturulan denklemin hesaba gerek kalmadan yüksek doğruluk oranı ile kullanılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca elde edilen analizler incelendiğinde beton basınç dayanımının diğer parametrelere göre daha az etkili olduğu görülmüştür.
It is very important to determine the behavior of the structural system in order to minimize the loss of life and property that may occur during an earthquake in reinforced concrete buildings. For this, first of all, it is necessary to determine the cross-section behavior of the horizontal and vertical structural elements as close to reality as possible. The most convenient way to obtain the behavior of a reinforced concrete section is by experimentation, but it is often obtained analytically as this method is not possible for many reasons. Therefore, stress-strain models have been developed for the behavior of concrete and reinforcement steel materials to be used in analytical studies. By using these models, moment-curvature relations of reinforced concrete sections can be obtained.
There is a difference between the limit values of stress-strain diagrams of concrete and reinforcement steel materials in the Turkish Building Earthquake Code (TBEC, 2018), which came into force in 2019, and the Turkish Earthquake Code (TEC, 2007), which were previously used. According to TBEC (2018), this situation makes it necessary to repeat the section analyzes in order to obtain the correct element behavior. Within the scope of the study, multiple regression analysis was carried out by using the concrete compressive strength, axial load, longitudinal reinforcement and transverse reinforcement ratio parameters of the reinforced concrete square columns, whose curvature ductility values were obtained as a result of the moment-curvature analyzes according to the TEC (2007) in the literature and curvature ductility values calculated according to TBEC (2018) were estimated. In the multiple regression analysis, data for training and testing were separated and the equation obtained from the training data was analyzed for both training and testing data. In the analyzes, both Regression (R²) and Absolute Error values were examined and it was thought that the created equation could be used with high accuracy rate without the need for calculation. In addition, when the obtained analyzes were investigated, it was seen that the concrete compressive strength was less effective than other parameters.