Neyi, Kimden Koruyoruz? Türkiye’deki Milli Parkların Politik Ekoloji Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Doğanın hiç tükenmeyecek bir kaynak gibi hoyratça ve amansız kullanımı, insan eylemlerinin ekosistem üzerindeki olumsuz faaliyetleri, kapitalizmin durmak bilmeyen büyüme arzusu, sermayenin doğa üzerindeki tahakkümü sonucunda ekolojik sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu durumdan daha özenle korunup gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenen milli parklar da etkilenmiştir. Özel kanunlarla koruma altına alınan bu alanların yönetimi ve organizasyonunda çeşitli sorunlar görülebilmektedir. Bu çalışma ile doğa korumada önemli kararlar alınmasına karşın, milli parklara yönelik uygulamaların ekolojik boyutunun sorgulanması gerektiği ve bu kararların ve uygulamaların değerlendirilmeye ihtiyacı olduğu düşünülmüştür. Çalışmanın asıl amacını da Türkiye’de milli park çalışmalarının nasıl başladığı, milli parkların mevcut durumları ve bu alanlara yönelik yapılan düzenlemelerin, müdahalelerin veya planlamaların ne şekilde gerçekleştiği konusunu politik ekoloji çerçevesinde değerlendirmektir. Bu doğrultuda milli parklara yönelik hazırlanmış yasal mevzuat ve alınan kararlar incelenmiş ve bu kararların yansımaları irdelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, uluslararası ve ulusal ölçekte bu alanların ekolojik bütünlüğünün korunması ve kaynak değerlerine zarar verilmeksizin sürdürülebilir bir şekilde kullanımı vurgulanırken, uygulamada bu kararlara ters örneklerin olduğu ve alınan kararlarda korunan alanların turizme açıldığı, madencilik, enerji, turizm gibi faaliyetlere izin verildiği, statü iptallerinin ve sınır değişikliklerinin yapıldığı ve farklı projelerin gerçekleşerek ekolojik bütünlüğe zarar verici eylemlerin sergilendiği görülmüştür.