HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGILARINA İLİŞKİN METAFORİK BİR ÇÖZÜMLEME
6. Uluslararası Sağlık Bilimleri ve Yaşam Kongresi, Burdur, Türkiye, 2 - 05 Mart 2023, ss.330, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Burdur
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.330
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGILARINA
İLİŞKİN METAFORİK BİR ÇÖZÜMLEME
Kübra Yılmaz*, İlknur Atasever**, Emel Taşçı Duran***
* Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Isparta, Türkiye, kubrayılmaz@sdu.edu.tr
* Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Isparta, Türkiye, ilknuratasever@sdu.edu.tr
*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bimimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Isparta, Türkiye, emelduran@sdu.edu.tr
ÖZET
Giriş: Toplumsal cinsiyet; kadının ve erkeğin sosyal olarak belirlenmiş kişilik özellikleri, sosyal olarak yapılandırılmış rol, sorumluluk ve davranışları olarak tanımlanmakta ve kadınları eğitim, çalışma hayatı, sağlık, siyasal yaşama katılım vb. birçok alanda engellemektedir. Amaç: Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının metaforik yöntemle belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma deseni olarak “fenomenoloji” (olgu bilim) kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini doğum ve kadın hastalıkları hemşireliği dersini almakta olan 171 öğrenci oluşturmuş ve sonuç olarak araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 103 öğrenci ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan tanıtıcı özellikler formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veri analizi ise içerik analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20.74 ±0.83 olup, 87’si kadın ve 16’sı erkek olarak belirlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcılar `kadın` kavramına ilişkin 79 adet farklı metafor; erkek kavramına ilişkin ise 65 farklı metafor üretmiştir. Bu metaforlar daha sonra ortak özellikleri bakımından incelenmiş ve kadın metaforuna ait kullandıkları kavramlar yedi farklı kategoride gruplandırılmıştır. Bu kategoriler; obje, hayvan, bitki, doğa unsuru, teknoloji, meslek ve semboldir. Erkek metaforuna ait kullanılan kavramlar ise; obje, hayvan, bitki, doğa unsuru, teknoloji ve sembol olmak üzere altı kategoride gruplandırılmıştır. Öğrencilerin ürettikleri metaforlara yapılan içerik analizine göre kadınlar çoğunlukla; çiçek, meyve veren ağaç, su, toprak, robot, kuş, aslan gibi kavramlara benzetilirken, erkekler; taş, odun, aslan, ağaç, karınca gibi kavramlara benzetilmiştir. Genel olarak kadınlar fedakar, sevecen, zarif, hassas, herkese destek olan ve her türlü probleme çözüm bulan olarak tanımlanmıştır. Erkekler ise; güvende hissettiren, sağlam, güçlü, dayanıklı, koruyucu, ailenin temeli ve özgür olarak tanımlanmıştır. Tartışma-Sonuç: Sonuç olarak katılımcılar kadın ve erkeği tanımlarken toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını içeren kavramları öne çıkarmıştır. Ayrıca kadın öğrencilerinin çoğu kadın olmanın daha değerli ve üstün olduğunu da vurgulamıştır.
Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Toplumsal Cinsiyet, Metafor