KAZAKLARIN GELENEKSEL YEMEĞİ “BESHBARMAK”

Boranbayeva T., Gül H.

1st International Traditional Foods and Sustainable Food Systems Symposium, Mersin, Türkiye, 10 Ağustos 2022, ss.16-20, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Mersin
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.16-20
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesi olan Kazakistan zengin tarihi, kültürü ve doğal güzelliklerinin yanısıra geçmişten günümüze kadar uzanan geleneksel mutfak kültüründeki zenginliği ile de dikkat çekmektedir. Ulusal kültürün ayrılmaz bir parçası olan “Kazak geleneksel mutfağı”, halkın iç dünyasını, tarihini, geleneklerini ve inancını açıkça yansıtmaktadır. Günümüzde çeşitli bayramlar, düğünler, kutlamalar gibi geleneksel törenlerde eskiye nazaran bazı değişimler olmakla birlikte “Kazak yemek kültürü” ve “Kazak misavirperverliği” eski şeklini kaybetmemiş aksine, bugüne kadar geliştirilerek değerini korumuştur. Kazakistan’da Ruslar, Tatarlar, Ukraynalılar, Özbekler, Almanlar, Uygurlar, Dunganlar, Koreliler gibi çok çeşitli milliyet ve inanca sahip kişiler yaşamasına rağmen bu çeşitlilik Kazak halkının mutfak geleneklerini, yaşamlarını ve kültürünü etkilememiş bilakis “Geleneksel Kazak Mutfağı” bu değişik kültüre sahip insanlar tarafından tüm nesiller boyunca benimsenmiş ve sevilmiştir. Beshbarmak, bauyrsak, irimshik, kurt, kazı, shuzhık, kımız, shubat, sirne, kuyrdak, kattama, katık, zhent, talkan gibi geleneksel Kazak yemekleri eşsiz lezzetleri ile keşfedilmeye değer birer kültür sembolüdürler. Bu çalışmada; Kazakların bu geleneksel yemeklerinden biri olan, adını kaşık olmadığı zamanlarda el ile (beş parmak ile) yenmesinden alan ve Orta Asya’nın en eski tarihinden günümüze kadar gelmiş olan “Beshbarmak”’ın tanıtılması ve hazırlama teknolojisi hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır. “Beshbarmak”’ın ana malzemeleri et, hamur ve soğandır. Yapımı oldukça kolay olamasına rağmen hazırlanma süresi oldukça uzundur. Çünkü etin yumuşaması ve tadının çorbaya verilmesi önemli noktalardan biridir. “Beshbarmak” yapımında tercihe göre sığır, koyun, at veya kaz eti kullanılmaktadır. Yemeklerin şahı olarak adlandırılan “Beshbarmak” kullanılan hamurunun yapılışı ve kesme şekliyle diğer hamur işi ürünlerinden farklıdır. Ayrıca bu yemek türü kazak masasına diğer halkların mutfaklarında bulunmayan eşsiz lezzeti ve orijinal çeşidi sağlar.

Kazakhstan, the ninth largest country in the world, draws attention with its rich history, culture and natural beauties, as well as its richness in traditional cuisine from past to present. “Kazakh traditional cuisine”, which is an integral part of the national culture, clearly reflects the inner world, history, traditions and faith of the people. Today, although there are some changes in traditional ceremonies such as various religious  holidays, weddings, celebrations compared to the past, "Kazakh food culture" and "Kazakh hospitality" have not lost their old form, on the contrary, they have been developed and preserved until today. Although people of various nationalities and religions such as Russians, Tatars, Ukrainians, Uzbeks, Germans, Uyghurs, Dungans and Koreans live in Kazakhstan, this diversity has not affected the culinary traditions, lives and culture of the Kazakh people. In fact, "Traditional Kazakh Cuisine" has been adopted and loved by all generations of these people. Traditional Kazakh dishes such as beshbarmak, bauyrsak, irimshik, kurt, goose, shuzhik, kumiss, shubat, sirne, kuyrdak, katama, katik, zhent, talkan are cultural symbols worth exploring with their unique flavors. In this study; It is aimed to introduce and give information about the preparation technology of "Beshbarmak", which is one of these traditional dishes of the Kazakhs, which takes its name from being eaten by hand (with five fingers) when there is no spoon and has survived from the oldest history of Central Asia. The main ingredients of “Beshbarmak” are meat, dough and onions. Although it is very easy to make, the preparation time is quite long. Because the softening of the meat and giving its taste to the soup is one of the important points. Preferably, beef, sheep, horse or goose meat is used in the production of “Beshbarmak”. “Beshbarmak”, which is called the king of dishes, differs from other traditional products in the way its dough is used and the way it is cut. In addition, this type of food provides the Kazakh table with a unique flavor and original variety not found in other peoples' kitchens.