Bizans Mimarisinde Opus Reticulatum (Pseudo-Reticulatum) Tekniği Kullanımı Üzerine Bir Değerlendirme


Creative Commons License

VERİM E.

22. Uluslararası Orta Çağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 24 - 26 Ekim 2018, ss.95

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.95

Özet

BİZANS MİMARİSİNDE OPUS RETİCULATUM TEKNİĞİ

Opus reticulatum tekniği, iki paralel dış yüzeyin arasına bir tür harç doldurulması ve dış yüzeye de kare şekilli taşların 45° açıyla yerleştirilmesiyle yapılan Antik Roma duvar örgüsü tipidir. Opus reticulatum tekniği, Roma’da Geç Cumhuriyet Döneminde (M.Ö. 147-M.Ö. 30), ilk defa İtalya’nın Lattium ve Campania bölgelerinde görülmeye başlanmıştır. M.S. I.  yüzyıl sonlarına kadar Roma mimarisinde yaygın olarak kullanılan opus reticulatum tekniği, işçiliğinin zor olması ve dayanıksız olması gibi nedenlerden ötürü sonraki yüzyıllarda tercih edilmemiştir. Opus reticulatum tekniği, son kullanımından yaklaşık sekiz veya dokuz yüzyıl geçmesinin ardından, Bizans mimarisinde, Orta Bizans Dönemi yapılarında tekrar kullanılmaya başlanmış, özellikle İstanbul, Yunanistan ve doğu eyaletlerinde bulunan, Geç Bizans Dönemine tarihlenen Bizans yapılarında yaygınlık kazanmıştır. Bizans mimarlığındaki opus reticulatum tekniği malzeme ve teknik açıdan Roma mimarisindeki kullanımından farklı özellikler sergilemektedir. Bu çalışma, opus reticulatum tekniğinin uygulandığı Bizans Dönemi yapılarının tespitini, tekniğin Bizans mimarisindeki yerini ve özelliklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Opus Reticulatum, Roma Mimarisi, Bizans Mimarisi, Orta Bizans Dönemi, Geç Bizans Dönemi