UNLU MAMÜL ÜRETİCİLERİNDE HİJYEN VE SANİTASYON UYGULAMALARI: ANTALYA İLİ KENT MERKEZİ ÖRNEĞİ


Creative Commons License

Demiralay Ekinci H., Gül H.

ASES INTERNATIONAL HEALTH, ENGINEERING AND SCIENCES CONGRESS, Ankara, Turkey, 7 - 08 May 2022, pp.265

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.265
  • Süleyman Demirel University Affiliated: Yes

Abstract

Gıda işletmelerinde ürün veya hizmetin, hijyen kurallarına uygun olarak sağlanması insan sağlığı açısından son derece önemlidir. Ürün veya hizmet üreten gıda işletmelerinin, müşteri sağlığını koruyabilmesi, pazarda var olabilmesi, pazar payını arttırarak kazanç sağlayabilmesi ve kamu kurumları karşısında kanunlara uyum sağlayabilmesi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmada; Antalya ili unlu mamuller sektöründeki küçük ölçekli işletmelerin üretim alanlarındaki gıda güvenliği ve hijyen sanitasyon uygulamaları, personelin bu uygulamalara yaklaşımı ve bilgi birikimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ana materyalini, Antalya ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren 52 adet unlu mamül işletme yöneticisi ve 173çalışan ile anket yöntemi ile yüz yüze görüşülerek veriler elde edilmiştir. İşletmelerdeki hijyen faktörleriyle ilgili katılımcıların algı, tutum ve davranış düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim ve gelir düzeyi, sektör tecrübesi, işletme tecrübesi ve hijyen uygulamaları bilgisi yeterlilik durumuna göre fark analizleri yapılmıştır. Bu bağımsız değişkenlerden iki alt grubu olanların fark analizleri için bağımsız örneklem t testi, 3 ve daha fazla alt grubu olanların fark analizleri için ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. ANOVA analizlerinde grup içindeki birebir karşılaştırmalar için Bonferroni Post Hoc analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre değerlendirmesi yapılan 38 hijyen faktörünün 37’sinde erkek ve kadın katılımcıların algı, tutum ve davranış düzeylerinde istatistiki olarak anlamlı düzeyde farklılar tespit edilmiştir (t değerleri için p>0,05). Katılımcıların %64,2’sinin erkek, %34,1’inin kadın, %43,9’unun 18-30 yaş arasında, yarısına yakınının (%45,1) ilköğretim mezunu olduğu ve %42,2’sinin sektörde 5 yıl ve altında bir tecrübeye sahip olduğu belirlenmiştir. Hijyen uygulamalarıyla ilgili bilgilerinin yeterli olup olmadığı sorulduğunda ise %65,3 oranında katılımcının hijyen bilgisinin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların algı düzeylerinin en düşük olduğu alan “işletmede herhangi bir gıda güvenliği sisteminin bulunması” ile ilgilidir. Katılımcıların algı düzeyinin en yüksek olduğu hijyen alanı ise “küflenmiş gıdaların küflü kısımlarının atılıp kalanının tüketilemeyeceği” (4,76) iken algı düzeylerinin yüksek olduğu diğer hijyen alanları ise “perakende satış yaparken eldiven takılması” (4,67), “Covid-19 ile ilgili bir rahatsızlık geçirmeme” (4,60), “üretim alanında sigara içilmemesi” (4,56), “çöp ve atıklara temas ettikten sonra hijyenik olarak elleri yıkama” (4,54) ve “işletmelerde fare, hamam böceği gibi zararlıların bulunmamasıdır” (4,51). Aylık geliri 3000TL üzerinde olan çalışanların, hijyen eğitimi ve belgesini daha fazla aldıkları ve daha fazla sağlık kontrolünden geçtikleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak unlu mamul işletmelerinde çalışanların hijyen ve sanitasyon konusunda kişisel algılarının ve bilinçlerinin orta düzeyde ve üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle unlu mamul işletmelerinde çalışan personelin kişisel hijyen konusunda bilgi ve uygulamalarının arttırılmasına yönelik olarak gerekli önlemlerin işletmeler tarafından alınması gerektiği önerisinde bulunulabilir