Akciğer Kanserli Hastalarda Stigma, Depresyon, Anksiyete ve Yaşam Kalitesi Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Yol Analizi


Creative Commons License

EROĞLU H. N., önal ö., Cetin B.

Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, cilt.46, sa.1, ss.17-25, 2026 (Scopus, TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 46 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.5336/medsci.2025-110325
  • Dergi Adı: Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), CINAHL, EMBASE, TR DİZİN (ULAKBİM), Biomedical Reference Collection: Corporate Edition (EBSCO), Health Research Premium Collection (ProQuest)
  • Sayfa Sayıları: ss.17-25
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Süleyman Demirel Üniversitesi Araş tırma ve Uygulama Hastanesinde tedavi gören akciğer kanseri hastala rında damgalanma, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeylerinin araştırılması ve bu ölçümler arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaç lanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel analitik bir çalışma olarak planlanan bu çalışmada, akciğer kanseri tanısı almış 151 hastaya ha zırlanan anket uygulanmıştır. Bu çalışmanın analitik değerlendirilme sinde yol analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre damgalama üzerine sigara paket yılı artışının (β=0,257, p<0,001) olumlu etkisi; yaşam kalitesi puanı artışının (β=-0,174, p=0,022) olum suz etkisi olmuştur. Akciğer kanseri hastalarında, yaşam kalitesi puan ları üzerinde depresyon puanları (β=-0,546, p<0,001), anksiyete puanları (β=-0,276, p<0,001) ve evre ölçeği (β=-0,093, p=0,046) artışı negatif bir etkiye sahipken, uyku kalitesi puanı artışının pozitif bir et kisi olduğu (β=0,108, p=0,040) gözlendi. Son yol analizi modeli de ğerlerle iyi uyum sağladı (χ2/df=1,44; yaklaşık hataların ortalama karekökü=0,054; Uyum İyiliği İndeksi=0,943; Karşılaştırmalı Uyum İndeksi=0,960). Sonuç: Bu çalışma, akciğer kanseri hastalarında yaşam kalitesi ve damgalanma arasındaki ilişkiye dair sınırlı literatüre katkıda bulunmakta ve bu ilişkinin altında yatan depresyon, anksiyete ve uyku ka litesi gibi potansiyel psikolojik mekanizmaların etkisini vurgulamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, damgalanmayı azaltma müdahaleleri geliştirmeye ve hastaların yaşam kalitesi düzeylerinin, damgalanma deneyimleri üze rindeki önemli aracılık etkisini dikkate almaya odaklanmalıdır.
Objective: This study aimed was to investigate the lev els of stigma, quality of life anxiety and depression in patients with lung cancer treated at the Süleyman Demirel University Research and Practice Hospital, and to investigate the relationships between these measures. Material and Methods: In this study, planned as a cross sectional analytical study, the prepared questionnaire was applied to 151 patients diagnosed with lung cancer. Path analysis was used for the analytical evaluation of this study. Results: On the stigma score results of the analysis; positive effect of cigarette pack-year increase (β=0.257, p<0.001); quality of life score increase (β=-0.174, p=0.022) had a neg ative effect. Quality of life scores in patients with lung cancer; depres sion scores (β=-0.546, p<0.001), anxiety scores (β=-0.276, p<0.001) and stage scale (β=-0.093, p=0.046) had a negative effect, while sleep quality score increase had a positive effect (β=0.108, p=0.040) was ob served. The final path model gave good fit with the values (χ2/df=1.44; root mean square error of approximation=0.054; Goodness of Fit Index=0.943; Comparative Fit Index=0.960). Conclusion: This study contributes to the limited literature on the relationship between quality of life and stigma in patients with lung cancer, emphasizing the impact of potential psychological mechanisms such as depression, anxiety and sleep quality underlying this relationship. Future work should focus on developing stigma reduction interventions and considering the signifi cant mediating effect of patients’ quality of life levels on their experi ence of stigma.