RMR, Q ve RMQR Kaya Kütle Sınıflama Sistemlerinin Demirkapı Tüneli’ne (İbradı- Antalya) Uygulanması

BEYHAN M., mutlutürk m.

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.29, sa.2, ss.452-464, 2025 (TRDizin)

Özet

“Demirkapı Tüneli” Akdeniz bölgesini daha kısa bir yol güzergahı ile İç Anadolu’ya bağlayan Antalya-Konya yol güzergahı üzerinde Antalya İbradı ilçesi sınırlarında inşa edilmiştir. Tünel güzergahında kazı sırasında geçilen birimlerin kaya kütle sınıflandırması bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Anamas- Akseki Otoktonuna ait kaya birimlerinden oluşan tünel güzergahı, yerinde yapılan jeolojik çalışmalar ve kayaların mühendislik özelliklerine göre benzer davranış gösteren bölgelere ayrılmış ve her bir bölgeye ait en iyi, en kötü ve ortalama koşulları temsil eden jeomekanik özellikler detaylı bir şekilde ortaya konmuştur. Elde edilen jeomekanik verilere dayalı olarak her yapısal bölge için RMR, Q ve RMQR kaya kütlesi sınıflama sistemleri kullanılarak sınıflama sistemleri uygulanmıştır. Buna göre RMR ve Q sistemleri düşük dayanım ve ayrışma durumunun gözlendiği alanlarda uyum sergilerken RMR ve RMQR nispeten daha yüksek ve az ayrışmış bölgelerde benzer kaya tanımlama sınıfında yer almaktadır. Ayrıca saha çalışmalarıyla ve RMR ile Q değerleri ayrı ayrı kullanılarak ampirik yöntemle elde edilen RMQR kaya sınıflandırmalarının genellikle aynı tanımlama aralığında yer aldığı belirlenmiştir.
The "Demirkapı Tunnel" has been constructed on the Antalya-Konya route, which connects the Mediterranean region to Central Anatolia, within the borders of Antalya's İbradı district. The rock mass classification of the units encountered during excavation along the tunnel route constitutes the main focus of this study. The tunnel route, consisting of rock units belonging to the Anamas- Akseki Autochthon, has been divided into regions exhibiting similar behavior based on geological studies and engineering characteristics of rocks observed on- site. For each region, geomechanical properties representing the best, worst, and average conditions have been detailed. Based on the obtained geomechanical data, rock mass classification systems such as RMR, Q, and RMQR have been applied for each structural zone. The RMR and Q systems showed consistency in areas characterized by low strength and weathered rock, whereas RMR and RMQR yielded similar rock classification results in relatively stronger and less weathered zones. Additionally, it was determined that the RMQR rock classifications obtained through field studies, as well as those empirically derived using RMR and Q values separately, generally fall within the same classification range.