DOKSORUBİSİN İLE OLUŞTURULAN BÖBREK HASARINDA LERKANİDİPİNİN ANTİOKSİDAN VE ANTİAPOPTOTİK ETKİLERİNİN BCL-2/BAX/SİT C/ CAS-3 YOLAĞI ÜZERİNDEN ARAŞTIRILMASI

İLHAN İ., AŞCI H., SEVÜK M. A., İMECİ O. B., MİLLETSEVER A., SANCER O.

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, cilt.29, sa.4, ss.671-679, 2022 (TRDizin)

Özet

Amaç

Doksorubisin (Dox) kemoterapide kullanılan antineoplastik

bir ilaçtır. Nefrotoksisite, Dox’un kullanımını

kısıtlayan önemli yan etkilerden biridir. Bir kalsiyum

kanal blokeri olan lerkanidipinin (Ler) antioksidan ve

antiapoptotik özellik gösterdiği bilinmektedir. Çalışmamızda,

sıçanlarda oluşturulan Dox uygulaması ile

tetiklenen böbrek hasarında Ler’in oksidatif stres ve

apoptoz üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem

Yirmi dört adet erişkin erkek sıçan; kontrol, Dox (8.

günde bir kez intraperitoneal 20 mg/kg) ve Dox+Ler

(8. günde bir kez intraperitoneal 20 mg/kg Dox, her

gün oral gavaj ile 2 mg/kg Ler 10 gün boyunca) şeklinde

3 eşit gruba ayrılmıştır. Çalışma sonunda sakrifiye

edilen sıçanların kanlarından kan üre azotu (BUN) ve

kreatinin ile alınan böbrek dokusundan total oksidan

seviyesi (TOS), total antioksidan seviyesi (TAS) ve

süperoksid dismutaz (SOD) enzim aktivitesi ölçülmüştür.

Ayrıca, böbrek dokusunda Bcl-2-ilişkili X proteini

(Bax), B hücreli lenfoma-2 (Bcl-2), sitokrom c (sit

c) ve kaspaz-3 (Cas-3) mRNA ekspresyon düzeyleri

kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu

yöntemiyle ölçülmüştür. Ek olarak hematoksilen-eozin

boyama ile böbrekteki histopatolojik değişimler

incelenmiştir.

Bulgular

Çalışmamızda, Dox uygulaması BUN, kreatinin, TOS

ve oksidatif stres indeks seviyelerini yükseltirken,

SOD aktivitesi ve TAS seviyelerini azaltmıştır. Ayrıca

Dox grubunda proapoptotik belirteçlerin (Bax, sit c ve

Cas-3) ekspresyonu artarken antiapoptotik bir faktör

olan Bcl-2’nin ekspresyonu azalmıştır. Histolojik incelemelerde

ise Dox’a bağlı böbrek hasarını gösteren

bulgular gözlenmiştir. Ler uygulaması, böbrekte

Dox’a bağlı tüm değişiklikleri sınırlayarak koruyucu

etkiler göstermiştir. Sonuç

Çalışmamız Ler’in antioksidan ve antiapoptotik özellikler

göstererek Dox’un neden olduğu böbrek hasarını

önlemede potansiyel bir aday olabileceğini göstermektedir.

Objective

Doxorubicin (Dox) is an antineoplastic drug used in

chemotherapy. Nephrotoxicity is one of the important

side effects that limit the use of Dox. It is known that

lercanidipine (Ler), a calcium channel blocker, has antioxidant

and antiapoptotic properties. In our study, we

aimed to evaluate the effects of Lercanidipine (Ler) on

oxidative stress and apoptosis in Dox-induced kidney

damage in rats.

Material and Method

Twenty-four adult male rats were divided into 3 equal

groups: control, Dox (20 mg/kg Dox intraperitoneally

once on day 8) and Dox+Ler (20 mg/kg Dox intraperitoneally

once on day 8, 2 mg/kg Ler by oral gavage

every day for 10 days). At the end of the study, blood

urea nitrogen (BUN) and creatinine levels were measured

from the serum of rats. Also, total oxidant status

(TOS), total antioxidant status (TAS) and superoxide

dismutase (SOD) enzyme activity determined

from kidney tissues. In addition, Bcl-2-associated X

protein (Bax), B-cell-lymphoma-2 (Bcl-2) cytochrome

c (sit c) and caspase-3 (Cas-3) mRNA expression levels

in kidney tissue were analyzed by quantitative

real time polymerase chain reaction method. Also,

histopathological changes were examined by hematoxylin-

eosin staining.

Results

In our study, Dox administration elevated BUN, creatinine,

TOS and oxidative stress index, while decreasing

SOD activity and TAS levels. In addition, while

the expression of proapoptotic markers (Bax, sit c and

Cas-3) increased in the Dox group, the expression of

Bcl-2, an antiapoptotic factor, decreased. In histological

examinations, findings indicating kidney damage

due to Dox exposure were observed. But, the Ler administration

showed protective effects by limiting all

the changes related to Dox in the kidney.

Conclusion

Our study shows that Ler may be a potential candidate

drug for preventing Dox-induced kidney damage

by showing antioxidant and antiapoptotic properties.