Edward Bond’un Lear’inde Trajik Hata (Hamartia) ve Kiplik

Bovkır Y. E., Şekerci Ö.

Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.12, sa.74, ss.300-316, 2025 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 12 Sayı: 74
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.29228/sobider.79916
  • Dergi Adı: Sosyal Bilimler Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.300-316
  • Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Edward Bond'un Lear (1971) adlı tiyatro oyununda kiplik ve trajik

hata (hamartia) arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Lear'in söylemlerinde kullandığı

kiplikleri ve kipliğe bağlılığını nitel bir araştırma yöntemi olan söylem analizi

kullanarak analiz etmektedir. Böylece kiplik kullanımı ile trajik hata arasındaki

ilişki ortaya konularak, Lear’in trajik hatanın hangi safhasında ne tür kiplikler

kullandığını ve kullandığı kiplik ile trajik hata arasındaki ilişkiyi vurgulamaktadır.

Buna bağlı olarak, kipliğe bağlılığının derecesine göre trajik hatayı nasıl

yansıttığını ortaya koymaktadır. Seçilen diyaloglar, trajik hatanın kibir, çöküş ve

sonuç olmak üzere üç farklı yönüne ışık tutmaktadır. Bu durum, Lear’in ruh haline

bağlı olarak değişen kiplik kullanımını da vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, kiplik

ile trajik hata arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için analizde Simpson'ın (1993)

kiplik algısı ve Stinton'un (1975) trajik hata yorumu kullanılmıştır. Analizler,

Lear’in çoğunlukla trajik hatanın seyrini yansıtan duygu/irade ve bilgi kiplikleri’ni

kullandığını ortaya koymuştur. 

This study examines the relationship between modality and hamartia in Edward

Bond’s Lear (1971) via a qualitative method, discourse analysis. It aims to reveal

the relation between modal use and hamartia in Lear’s utterances by examining

what type of modality is used in which stage of hamartia, and the strength of

modal commitment in his modal use. The extracts provide instances of the stages

of hamartia, divided into hubris, downfall, and aftermath, each exemplifying

Lear’s differing modal use depending on the situation. The study incorporates

Simpson’s (1993) perception of modality and Stinton’s (1975) interpretation of

hamartia in the analysis to decipher the relationship between modality and

hamartia. It has been observed that Lear primarily uses boulomaic and epistemic

modalities, reflecting his journey through his hamartia.