Environmental Fragility Analysis in Land Use Planning in Dam Lakes: The Case of Karaçal Dam Lake and Its Near Surroundings in Burdur Lake Closed Basin


Atayeter Y., Temurçin K., Yayla O.

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ, no.56, pp.221-238, 2022 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2022
  • Journal Name: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ
  • Journal Indexes: Academic Search Premier
  • Page Numbers: pp.221-238

Abstract

Çeşitli bölgelerde yapılan baraj gölü alanları temelde çevresindeki su potansiyelini toplama ve suyu koruyarak uygun tarım olanakları sağlama ya da elektrik üretimi amacıyla inşa edilmektedir. Bu su toplama alanları aynı zamanda topoğrafyanın aşınımı için genel kaide seviyesini oluşturmaktadır. Bu suni su toplama havzası artık bu alanı kaide seviyesi olarak kabul eden aşındırıcı kuvvetlerin aynı saha ve yakın çevresinde biriktirme koşullarına geçmesini de temin etmektedir. Barajlarda su ve toprağın korunması ve sürdürülebilir kılınması için çevresel hassasiyet analizleri önemli bir araçtır. Potansiyel çevresel hassasiyet fiziki coğrafyanın erozyona karşı doğal duyarlılığı olarak çevrenin dinamik dengesini oluşturmaktadır. Arazi kullanımının fiziki parametreler ile entegrasyonu yapılarak bu sahada beşeri şartlara da tesir eden çevresel hassasiyet ortaya konulmaktadır. Bu çalışmada Burdur kapalı havzasındaki Karaçal baraj gölü havzasının ve çevresinin çevresel hassasiyet analizi yapılmıştır. Çalışmada ArcMap 10.4.1 yazılımı kullanılmıştır. Bu yazılım ile Harita Genel Müdürlüğü (HGM)’nün 1/25000 ölçekli topoğrafya haritaları sayısallaştırılmış, bu vektör verilerden Sayısal Yükseklik Modeli (SYM=DEM) DEM haritaları üretilmiştir. Elde edilen bu veriler Ağırlıklı Toplam (Weighted Sum) modeli ile analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bu sahanın Potansiyel Çevresel Hassasiyetinin (PÇH) %70 değeri ile yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sahasının sadece %10’luk kesiminde bu değer düşük çıkmıştır. Arazinin Ortaya Çıkan Çevresel Hassasiyetinin (OÇH) ise %45’nin yüksek olduğu %23’ünün ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen yüksek PÇH ve OÇH değerleri Karaçal baraj gölü çevresinde beşeri faaliyetlerin kontrollü bir şekilde yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Beşeri faaliyetlerin aşınım ve birikim süreçlerinin dinamik şartlarını dikkate almadan devam ettirilmesi durumunda baraj gölünün işlevselliğinin kısa sürede ortadan kalkma tehdidi ile karşı karşıya kalacağı sonucu da çıkmaktadır.