Yaşayan İnsan Hazinesi Hamza ÜSTÜNKAYA ve Çalışmaları

Ataç M., Çeliker D.

International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), cilt.10, sa.91, ss.49-64, 2023 (Hakemli Dergi)

Özet

Geleneksel Türk el sanatlarının önemli bir alanı olan çini sanatı kültürümüzün önemli bir parçasını oluşturan ve yıllar 

geçtikçe o dönemin özelliklerini içinde barındıran eşsiz bir sanat dalıdır. Çini üretiminde İznik ve Kütahya şehirleri 

geçmişten bu güne önemli merkezlerdendir. Çini sanatının bugün hala aynı önem ve gelenekler ile devam edebiliyor 

olmasının en önemli unsurlarından biri bu kültür içerisinde yetişmiş ve birikimlerini özveri ile aktaran çini 

ustaları/sanatçılarıdır. Kütahya’da çinicilik sanatı konusunda deneyim, bilgi ve becerilerini yeni nesile aktarma ve Kütahya 

çiniciliğini canlı tutma çabası ile bugün hala üretime devam eden ustalardan, Unesco’nun kıstaslarına uygun olarak Kültür ve 

Turizm Bakanlığı tarafından Yaşayan İnsan Hazinesi unvanı 2020 yılında Hamza Üstünkaya’ya verilmiştir. Somut Olmayan 

Kültürel Miras alanlarından biri olan el sanatları geleneğinin korunması ve yaşatılabilmesi için en önemli noktalardan biri 

miras niteliği taşıyan sanatın tespiti, bir diğeri ise o sanatı icra eden ustalarının/sanatçılarının tespitidir. Unesco, miras niteliği 

taşıyan unsurları yeniden yaratan, yorumlayan ve aktaran bu kişileri “Yaşayan İnsan Hazineleri” olarak tanımlamaktadır. Bu 

tanıma göre Somut Olmayan Kültürel Miras unsuru kadar onu yaşatan icracı da önemlidir. Bu bağlamda 2020 yılında 

“Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanını almış Kütahya çini ustası Hamza Üstünkaya’nın hayatı ve çalışmaları tanıtılmaya 

çalışılmıştır.