Örgütlerde “Beyaz Yaka Suçları”: Mevcut Alanyazın Kapsamında Bir Değerlendirme


Sarıkaya O.

Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol.23, no.4, pp.1468-1476, 2021 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Review
  • Volume: 23 Issue: 4
  • Publication Date: 2021
  • Doi Number: 10.32709/akusosbil.897824
  • Journal Name: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Journal Indexes: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.1468-1476

Abstract

The aim of this study is to make an assessment based on the results and findings obtained by examining the post-2000 studies that examine the conditions and organizational qualities that trigger white-collar crimes. When the studies are examined, economic (opportunity/threat), organization-specific (favorable situation) and behavioral (rationalization) conditions stand out as three basic conditions that trigger white-collar crimes. In addition, white-collar crimes can be seen more frequently in organizations that are goal/result-oriented, have a strong dominance in leader-follower relationships, have a high level of risk-taking, do not develop a sense of ethics and moral values, and lack formal and/or informal control mechanisms and common norms/values. The fact that white-collar crimes and their negative effects increase day by day makes the case more important and requires it to be handled as a special study subject.

Bu çalışmanın amacı, beyaz yaka suçlarını harekete geçiren koşulları ve örgütsel nitelikleri inceleme konusu yapan 2000 sonrası çalışmaları inceleyerek, ulaşılan sonuçlar ve tespitler üzerinden bir değerlendirmeye gitmektir. Ele alınan çalışmalar incelendiğinde beyaz yaka suçlarını tetikleyen üç temel koşul olarak ekonomik (fırsat/tehdit), örgüte özgü (elverişli durum) ve davranışsal (rasyonelleştirme) koşullar öne çıkmaktadır. Ayrıca, amaç/sonuç odaklı, lider-takipçi ilişkilerinde güçlü bir hakimiyetin izlendiği, risk alma düzeyi yüksek, etik duygusunun ve ahlaki değerlerin gelişmediği, formel ve/veya informel kontrol mekanizmalarından ve ortak norm/değerlerden yoksun örgütlerde beyaz yaka suçları daha sık görülebilmektedir. Beyaz yaka suçlarının yarattığı olumsuz etkilerin gün geçtikçe artması, olguyu daha önemli hale getirmekte ve özel bir çalışma konusu olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır.