Modada Katılımcı Tasarım Anlayışı: Bir Atölye Çalışması

Creative Commons License

Çetiner M.

Uluslararası Sanat ve Sanat Eğitimi Dergisi, cilt.8, sa.19, ss.18-34, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Katılımcı tasarım ilk olarak çalışma hayatı ve sosyal bilimlerde ortaya çıkan zamanla tüm disiplinlerde kendini gösteren temelde ürün, süreç ve deneyimin nihai kullanıcısının ve tüm paydaşlarının tasarım sürecinde aktif olarak yer aldıkları bir tasarım yaklaşımıdır. Modada katılımcı tasarımın uygulama yollarının neler olabileceği bu çalışmanın temel araştırma sorusudur. Bu sorudan hareketle çalışmada modada katılımcı tasarımın temel prensipleri, uygulama ilkeleri ve günümüzde nasıl hayata geçirildiği araştırılmaktadır. Çalışma kapsamında katılımcı tasarımın günümüzdeki akademik ve sektörel boyuttaki örnekleri incelenmektedir. Bu bağlamda araştırmanın uygulama bölümünde ele alınan vaka çalışması sürdürülebilirlik ve geri dönüşüm konulu workshop etkinliği katılımcı tasarım bağlamında değerlendirilmektedir. Atölyeye katılan 10 adet kadın eğitimci çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Katılımcı tasarıma dahil olan paydaşlar arası iletişim ve etkileşimden doğan kolektif çıktılar gözlemlenmektedir. Katılımcılar kendilerine ait kullanım süresi dolmuş giysilerden hareketle kişisel temsil ve tanımı barındıran yeni tasarım süreçlerini keşfetmek için yola çıkmaktadır. Çalışmada katılımcı tasarımın sağladığı bir fayda olarak kişinin kendi tasarladığı ürünü benimsemesi ve daha uzun süre kullanması tüketimin körüklendiği moda sektörü için sürdürülebilir bir seçenek olarak görülmektedir. Çalışmanın sonucunda katılımcıların moda ve giysileri üzerine yeni bakış açılarının açığa çıktığı, günlük hayatlarında moda, tasarım, tüketim ve giysi üretimine dair anlamlı bir değer yaratma teşvikinin canlandırıldığı fikrine ulaşılmıştır.