Malevich s Suprematism as a Critique of the Borders of Kantian Aesthesis
Sanat Tarihi Yıllığı, sa.23, ss.135-163, 2014 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2014
- Dergi Adı: Sanat Tarihi Yıllığı
- Sayfa Sayıları: ss.135-163
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kant (1724-1804) “aesthesis” kavramını Yunanca aslına, “algılamak” anlamına geri taşır ve bu kavramı insanın evren ve bilme karşısında te mel konumunu belirleyen bir kavram olarak kullanır. Kant argümanının kaynaklarını Newtoncu evren anlayışından alır ve insanın bilme yetisini “aesthesis”in koşullarıyla, yani yer-merkezli, Newtoncu, Eukleidesçi za man ve uzam kavrayışı ile sınırlandırır. Maleviç’in süprematizmi ise onun, Eukleides-dışı geometrilere dayanan kendi evren, yani zaman ve uzam anlayışını yansıtır ve “aesthesis”in sınırlarını aşarak, yani Kantçı sınırları aşarak bilmenin bir yolu olarak düşünülebilecek olan “saf-duyum” kavramını temel alır. Şu halde onun süprematist resimleri ve manifestoları, Kant’ın insanın evrendeki bilme potansiyelini duyusal algısıyla, “aesthesis”in koşulları ile sınırlandıran bakış açısının bir eleştirisi, onu bir değilleme girişimi olarak değerlendirilebilir. Anahtar Sözcükler: Kantçı uzay-zaman, Eukleides-dışı geometri, süprematizm, dört boyutlu gerçeklik, projektif geometri
Kant takes the term “aesthesis” back to the original meaning in Greek, which means “to
perceive”.] He uses it as a concept, which determines the position of human being against the
universe and the act of knowing. He takes origins of his argument from Newtonian conception
of universe and he limits man’s ability to know, with the conditions of “aesthesis”, in other
words with the geo-centric, Newtonian, Euclidean conception of time and space. Malevich’s
suprematism mirrors his own conception of universe, i.e. time and space, and bases on Non
euclidean geometries and on the concept of “pure –sensation”, which can be thought as a way to
know beyond limits of aesthesis, which is beyond Kantian limits. So his suprematist paintings
and manifests can be evaluated as a critique of Kantian point of view, which limits potentiality
of human being in universe with his sense-perception, with the conditions of aesthesis.
Keywords: Kantian time- space, non-euclidean geometry, Suprematism, four dimensional
reality, projective geometry