Yapay Zeka Destekli “Attention Insight” ve Tasarımda Görsel Hiyerarşi
Sanat Yazıları, sa.52, ss.86-103, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 52
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.61742/sanatyazilari.1623932
- Dergi Adı: Sanat Yazıları
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.86-103
- Süleyman Demirel Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Günümüzde yapay zekanın tasarım dünyasına girmesi ile tasarımcılar açısından faydalı olabileceği düşünülen birçok uygulama ve araç geliştirilmiştir. Yapay zeka uygulamaları aracılığı ile tasarımlar üretilebileceği gibi aynı zamanda üretilen tasarımların görsel hiyerarşi açısından değerlendirilmesi yapılabilmekte, öngörüye dayalı dikkat ısı haritaları ile tasarım aşamasındaki potansiyel sorunlar tespit edilebilmektedir. Yapay zeka uygulamalarının, web tasarımı alanında kullanıcı deneyimine uygun tasarımların üretilmesini sağlamak amacıyla tasarımcılara katkı sağladığı düşünülmektedir. Grafik tasarım alanında görsel hiyerarşinin belirlenmesi sürecine odaklanan bu makale, e-ticaret siteleri üzerinden görsel hiyerarşinin yapay zeka kullanımı ile nasıl optimize edilebileceğini ve anlamlı sonuçlara ulaşılıp ulaşılamayacağını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında “Attention Insight” yapay zeka destekli web sitesi aracılığı ile insan katılımcı olmadan Trendyol, Hepsiburada ve Amazon e-ticaret sitelerinin görsel hiyerarşi perspektifinde değerlendirilmesi yapılmıştır. Attention Insight platformunun yapay zeka algoritmalarının tasarım unsurlarını optimize etme kapasitesi, oluşturulan ısı haritaları aracılığı ile odak noktalarının belirlenmesi ve e-ticaret sitelerinde nasıl uygulanabileceği çalışma kapsamında incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda söz konusu ısı ve odak haritalarının görsel hiyerarşi bağlamında tek başına yüzde yüz doğru sonuç veremeyeceği düşünülmektedir. Ancak bu durumun farkında olan tasarımcı/tasarımcılar ve hizmet sunanlar için elde edilen analizler aracılığı ile yeterli veriye ulaşılabileceği ve tasarımdaki potansiyel sorunların tespiti sürecinde yol gösterici olduğu düşünülmektedir.
Today, with the introduction of artificial intelligence into the design world, many applications and tools have been developed that are thought to be useful for designers. Artificial intelligence applications can not only generate designs but also evaluate them in terms of visual hierarchy. Additionally, potential issues in the design process can be identified using predictive attention heat maps. This article, which focuses on the process of determining the visual hierarchy in the field of graphic design, aims to determine how the visual hierarchy can be optimized with the use of artificial intelligence on e- commerce websites and whether meaningful results can be achieved. Within the scope of the study, Trendyol, Hepsiburada and Amazon e- from a visual hierarchy perspective using the AI-supported tool “Attention Insight,” without the involvement of human participants. In line with the data obtained, it was concluded that these heat and focus maps alone cannot provide completely accurate results in terms of visual hierarchy. However, the analyses can still yield sufficient data for designers and service providers who are aware of these limitations and that it is a guide in the process of identifying potential problems in design.